Sudeći prema broju turista na primorju tokom juna, predsezona je, posebno za izdavaoce smještaja, ohrabrujuća i obećava dobru glavnu turističku sezonu. Turistički poslenici ne spore prisutnost većeg broja gostiju u mjesecu na izmaku, ali upozoravaju da Crna Gora mora više raditi na turizmu visoke klase što mora pratiti kvalitet usluge.
Specijalista turizma Petar Golubović iz Centra za istraživanje i razvoj turizma kazao je za Biznis.me da rješavanje infrastrukturnih ograničenja predstavlja, možda, i najdirektniji način da crnogorski turizam uđe u novu fazu razvoja – fazu u kojoj kvalitet više neće biti ograničen logistikom, već će logistika podržavati kvalitet.
Ističe da se crnogorski turizam danas nalazi u specifičnoj, ali vrlo važnoj razvojnoj fazi – između potvrđene međunarodne prepoznatljivosti i nedovršene unutrašnje konsolidacije sistema.
„Crnogorski turizam nije u padu – on ulazi u novu fazu u kojoj se mijenja struktura potražnje i u kojoj se sve jasnije vidi šta su njegove stvarne snage, ali i ograničenja. Sa jedne strane, i dalje imamo snažan prirodni kapital, prepoznatljiv brend i rast interesovanja sa novih tržišta, posebno zapadne Evrope. Sa druge strane, suočavamo se sa gotovo istim strukturnim slabostima koje su prepoznate još prije petnaest ili dvadeset godina – infrastrukturom, sezonalnošću, kadrovima i nedovoljnom koordinacijom sistema. Zato bih rekao da crnogorski turizam danas nije ni precijenjen ni potcijenjen – on je jednostavno nedovoljno dovršen“, istakao je Golubović.
Naglašava da se Crna Gora nalazi u regionalnom trouglu Hrvatska – Crna Gora – Albanija, u kojem naša država zauzima jasno i prepoznatljivo mjesto.
„Nedavna objava BBC Travel, koji je Crnu Goru uvrstio na listu preporučenih evropskih destinacija za 2026. godinu, dodatno potvrđuje tu poziciju – smještajući je, uslovno rečeno, u „zlatnu sredinu“ između infrastrukturne zrelosti i visokog cjenovnog nivoa Hrvatske, te investicionog zamaha i ekspanzije Albanije, koja još uvijek nosi određene elemente nedovoljno kontrolisanog razvoja. Upravo tu leži i naša ključna komparativna prednost. Crna Gora se sve jasnije profiliše kao destinacija koja nudi vrijednost za novac – spoj izuzetnog pejzažnog potencijala, autentičnosti iskustva, kulturne slojevitosti i prostorne raznolikosti, ali bez ekstremne komercijalizacije i cjenovnog pritiska koji su karakteristični za razvijenije mediteranske destinacije“, istakao je naš sagovornik.
Ukazujući na potencijal, Golubović uvjerava da strategija treba da bude usmjerena ka premijum turizmu gdje brojke nijesu ključni faktor već da naša turistička priča mora biti usmjerena prema turizmu u kojem se ocjenjuje koliko naši gosti troše.
„Crna Gora kao turistička destinacija je ograničena površinom, i tu su naši resursi znatno manji u odnosu na druge zemlje koje se bave ovom djelatnošću. Za to nam je mnogo bolje da imamo jednu osobu, jednog turistu koji će hipotetički potrošiti deset hiljada eura, u odnosu na mnogo veći broj turista koji prosečno troše manje novca. Naša infrastruktura ne može da istrpi masovni turizam“, objašnjava Golubović.
Sa njim je saglasan i član Odbora za turizam Privredne komore, Dragan Ivančević, koji kaže da gužve na plažama i saobraćajnicima nijesu dovoljan indikator mjerljivosti uspjeha sezone.
„Uspješnost sezone ne može se mjeriti samo brojem dolazaka i noćenja, već tek nakon analize finansijskih efekata, potrošnje gostiju, popunjenosti kapaciteta, profitabilnosti kompanija, kvaliteta usluge, sive ekonomije i opterećenja infrastrukture“, objasnio je Ivančević.
Naglašava da Crna Gora ne može da se mjeri samo kroz domaće statističke podatke, već to mora činiti upoređujući se sa konkurentskim destinacijama Mediterana. Ocjenu uspješnosti sezone treba ostaviti za kraj kad se sumiraju brojni rezultati.
„Na to pitanje odgovor moraju dati brojni indikatori, među kojima su najvažniji ukupni finansijski efekti za turističku privredu i povezane djelatnosti, ostvareni prihodi državnog i budžeta primorskih opština, platežna moć gostiju i prosječna potrošnja, dužina prosječnog boravka, stepen popunjenosti smještajnih kapaciteta, kvalitet pružene usluge i konkurentnost destinacije“, kazao je Ivančević i naglasio da Crna Gora treba da teži održivom razvoju i stvarnom ekonomskom doprinosu, a ne isključivo statistikom dolazaka i noćenja.
Nakon pet godina otvara se Sveti Stefan
Nakon pet godina, grad-hotel Sveti Stefan od sjutra je ponovo dostupan turistima, mada je Vila Miločer otvorena već krajem maja. Iz kompanije koja upravlja „svecem“ kažu da se tako nastavlja razvoj elitnog turizma koji na ovako malom prostoru nemaju ni svjetski poznate destinacije.
Iz grupacije potvrđuju ono što su kazali prethodni sagovornici, da Crna Gora svoje resurse, kao što su plaže, ne može da uveća, i potreban je manji broj gostiju koji mora da troši puno novca da bi ekonomija dobila ono što očekuje od turizma. Objašnjavaju da korist otvaranjem dobija i lokalno stanovništvo, posebno izdavaoci smještaja jer njihovi apartmani dobijaju na vrijednosti, ali i za sve druge kroz uvođenje raznih vrsta uslužnih djelatnosti.
Podsjećamo, Sveti Stefan je početkom 60-ih godina postao neizostavni sadržaj svih štampanih turističkih vodiča u svijetu. Bio je omiljeno mjesto okupljanja poznatih imena iz svijeta politike, filma, književnosti, biznisa i sporta. Crna Gora je tako dobila vrhunski brend koji je bio među vodećim hotelima u svijetu. Mještani su dobili posao i mogućnost da se školuju i usavršavaju, pa je već početkom 70-ih godina bilo preko devedeset odsto sopstvenog rukovodećeg i stručnog kadra.
Nizale su se godine uspjeha, krize, sankcija, katanca i pokretanja arbitražnog spora za ogromnu naknadu štete od velikoginostranog brenda. Nakon ekspanzije građevinasrtva najavljena zabrana gradnje u Miločerskom parku, izuzev već predviđene i ranije odobrene, i njegovo proglašenje zaštićenim kulturnim dobrom, što su godinama tražili mještani.
Tivat i Kotor bilježe dobru posjećenost u junu. U Herceg Novom ljeto kasni
Posljednje sedmice u junu, prema podacima lokalne Turistilčke organizacije Tivat, u tom gradu trenutno boravi oko sedam i po hiljada gostiju, od kojih su 7,1 hiljada strani turisti. U odnosu na isti period prošle godine, to je 12 odsto više. Najveći broj gostiju, njih više od pet i po hiljada, je u privatnom smještaju, dok je u hotelima hiljadu i po turista. Manji broj gostiju odmor je potražilo u kampovima, njih 30, i odmaralištima skoro 90. Prednjače gosti iz Srbije i Rusije, za kojima slijede turisti iz BiH, Turske, Poljske, Ukrajine, Njemačke, Velike Britanije i SAD.
Za razliku od Tivta gdje su zadovoljni mjesecom na izmaku, u Herceg Novom, sa kojim ih povezuje trajekt i Luštica – sasvim druga priča. Prema pisanju Novskog portala, sezona u toj najvećoj bokeškoj opštini kasni.
Navode da od Njivica do Kamenara postoji 147 kupališta, od kojih je 130 plaža aktivno u zakupu, dok se ostatak odnosi na javne (gradske) plaže i hotelska kupališta koja ne prolaze klasičan tender. Za gradske plaže ostavljeno je devet lokacija. One su, navode, otvorene za posjetioce, nemaju obavezan plažni mobilijar, spasioce, plažne barove…
„Ako bi se gledalo po podnijetim zahtjevima i odobrenjima za rad onda je kasno počela ovogodišnja sezona. Na primjer, 13. juna smo imali samo 12 predatih zahtjeva za plažu, a šest je odobreno. Ovlašćena lica u Komisiji za obilazak plaža, privremenih i ugostiteljskih objekata izlazi odmah na teren. Međutim, prilikom predaje zahtjeva nedostaju neka dokumenta, zato ne možemo odmah da izdamo odobrenje. Oni koji su odbijeni nisu imali na plažama bove, spasioce, neke dokumente. Zakupci moraju da imaju dokaz da su upisani u centralni registar Privrednog suda, ugovor o zakupu sa Morskim dobrom. Od ove godine Morsko dobro ne daje aneks ugovora već su zakupci dužni da nam dostave potvrdu da su izvršili obavezu plaćanja za tekuću godinu. Dužni su da imaju urbanističko-tehničke uslove. Licencu spasioca, uslove za organizaciju kupališta“, kazala je za Novski portal sekretarka za turizam, ekonomski razvoj i investicije Opštine Herceg Novi, Suzana Memarović.
Manji broj funkcionalnih kupališta, što potvrđuje i manji broj gostiju u junu, zakupci su, istakla je Memarović, objasnili ekonomskom neisplativošću da plaže drže u punom kapacitetu prije 1. jula.
„Svakako možemo primjetiti da je ljetna sezona okasnila i po broju predmeta pristiglih Sekretarijatu za turizam, ekonomski razvoj i investicije Opštine Herceg Novi. Kada je u pitanju dinamika rješavanja predmeta, maksimalno smo ubrzali sve procedure, sa ciljem eliminisanja administrativnih barijera i efikasnijeg rada na terenu. U radu Sekretarijata nema apsolutno zastoja niti zadržavanja dokumentacije. Svi prispjeli predmeti se odmah po prijemu administrativno obrađuju, zavode u sistem i istog dana prosljeđuju na dalje postupanje“, tvrdi Memarović.
TO Herceg Novi zvanične podatke o broju gostiju već čekaju analizu Uprave za statistiku (MONSTAT) koja objavljuje podatke za prethodni mjesec tek kada se završi tekući. To znači da će podaci za jun biti dostupni prvog dana avgusta.
Pročitajte još:
To, pak nije slučaj sa TO Kotor. Za Biznis.me su kazali da je, zaključno, sa minulom sedmicom u tom gradu boravilo preko devet hiljada gostiju.
„Od toga, najveći broj čine gosti koji borave u privatnom smještaju – njih 6.575, a među njima su najbrojniji državljani Rusije, Turske, Srbije, Velike Britanije i SAD“, kazali su nam iz kotorske turističke organizacije ističući da je 2.300 gostiju smješteno u hotelima. Navode da su u njima najbrojniji državljani Velike Britanije, Izraela i Rusije, dok 107 gostiju boravi u hostelima na području opštine, a oko 40 u kampovima.
„Kada govorimo o izletnicima, po posljednjem presjeku, a prema podacima sa Turističko-informativnog centra juče je njih 2.523 obišlo Kotor, a tokom protekle sedmice skoro 18,5 hiljada. Najbrojnije su bile grupe iz Turske, Sjedinjenih Američkih Država i Velike Britanije“, saopštili su za naš portal.
