Mogu li kruzeri i jahte Crnu Goru učiniti „najsrećnijom“ destinacijom za posjetu?

U Luku Kotor je minulih sedam mjeseci uplovilo 274 brodova, što je 10,48 odsto više u odnosu na isti period prošle godine. Veći je i broj putnika za 23,30 odsto, ukupno je u navedenom periodu bilo više od 369.000.

„U istom periodu uplovile su 643 jahte, što je u odnosu na lani više za 9,35 odsto, a na njima je bilo 2.252 putnika. U poređenju sa istim periodom prošle godine to je 4,84 odsto više, kazala je za Biznis.me, Maja Danilović, PR Luke Kotor.

Navodi da su prihodi u nautičkom dijelu Luke Kotor uvećani za 5,75 odsto, a kapacitet marine iznosi 170 vezova uključujući 40 komunalnih i isto toliko vezova za privredna plovila.

Sezona kruzera, kažu iz tog preduzeća, teče po planu. Juče je na sidru bilo pet brodova, sa skoro šest hiljada putnika. Lani je Luka Kotor primila 483 broda sa nešto više od 580 hiljada putnika, dok je godinu ranije evidentirano 100 brodova manje i 586 hiljada putnika. Zabilježeno je 1.075 dolazaka jahti sa 3.668 putnika, u odnosu na 1.010 jahti i 3.469 putnika tokom 2024.godine.

Preduzeće bilježi i rast prihoda, pa je tako došlo do blagog povećanja broja brodova, promijenjen i Tarifnik Luke Kotor. Uvedena je nova ISPS naknada od jednog eura po putniku, dok je postojeća naknada po putniku povećana za 0,40 eura, pa sada iznosi 1,60 eura.

Prije neki dan, menadžment Luke je upozorio mještane koji se bave prevozom putnika svojim brodovima, da ih ne sidre tamo gdje im nije mjesto.

„Korisnici vezova koji obavljaju privrednu djelatnost prevoza putnika gliserima mogu obavljati samo na lokaciji koja je za to određena, jer će u suprotnom, Luka Kotor kao koncesionar u cilju održavanja reda u koncesionom području biti prinuđena da sankcioniše korisnike vezova koji ne pošuju propisana pravila i pokrenuti proceduru raskida ugovora o vezu, a plovila koja vrše ukrcaj/iskrcaj putnika van predviđenih lokacija u koncesionom području ista prevezivati na lokaciju predviđenu za zaplijenjena plovila o trošku vlasnika, saopštio je generalni direktor Ljubomir Radović.

Za ekonomskog analitičara dr Jova Rabrenovića, kružna putovanja jesu najatraktivniji dio pomorskog turizma za javnost, i veliki brodovi u zalivu stvaraju sliku uspjeha jer putnici izlaze, Stari grad se puni, vodiči rade,
ugostitelji i trgovci ostvaruju promet, a destinacija dobija međunarodnu vidljivost.

„Kruzing se ne smije mjeriti samo brojem brodova i putnika. On mora biti upravljan kroz prihode, opterećenje prostora, saobraćaj, zaštitu UNESCO područja i odnos prema lokalnom stanovništvu. Prema MONSTAT-u, u 2025. godini ostvareno je 496 kružnih putovanja stranih brodova u Crnoj Gori, sa 630.236 putnika. U 2024. godini bilo je 490 putovanja i 626.087 putnika. Time je potvrđen rast, ali ne onakav kakav se često medijski najavljivao kroz prognoze o mnogo većim brojevima. Zvanični podaci pokazuju stabilizaciju i umjeren rast, što je za ozbiljnu politiku mnogo važnije od sezonskog trijumfalizma“, kazao je za Biznis.me dr Jovo Rabrenović iz Instituta ekonomskih nauka.

Ističe da Kotor ne treba samo više kruzera već bolju ekonomiju kruzinga. „Ako se ne mjeri koliko novca ostaje u lokalnoj ekonomiji, koliko se troši na zaštitu prostora i koliko se opterećuje grad, onda kruzing može postati privid razvoja. Turista koji dođe kruzerom nije isto što i turista koji ostaje više dana, plaća smještaj, večera, kupuje lokalne proizvode i kreće se kroz širi prostor destinacije. Kružna putovanja imaju vrijednost, ali samo ako su dio šire, pametno upravljane turističke i pomorske politike“, naglašava Rabrenović.

U Crnoj Gori povećan broj jahti, najbrojniji vlasnici iz Srbije

Najnoviji podaci Uprave pomorske sigurnosti pokazuju da se broj jahti povećava iz mjeseca u mjesec. Na osnovu podataka od 12.avgusta nalzi se 576 tih plovila, što je za 15 više u odnosu na spisak objavljen sredinom juna, a 51 više u odnosu na decembar prošle godine.

Posljednja tri mjeseca registrovano je 40 novih plovila. Od 576 jahti na vlasnike iz Crne Gore vodi se svega 79, pet više nego prije tri mjeseca. Vlasnici iz Srbije i Rusije zajedno posjeduju 305 jahti, odnosno skoro 53 odsto cjelokupnog registra, potom slijede vlasnici iz SAD sa 27 jahti, Ukrajine sa 21, Bosne i Hercegovine sa 18, Izraela sa 11 i Njemačke sa deset jahti. Vlasnici iz Švajcarske i Estonije posjeduju po devet jahti, a iz Velike Britanije osam.

Najbrojnici su vlasnici jahti iz Srbije. Njihov broj porastao je za 28 plovila, odnosno sa 165 u maju na 193 u avgustu. Gotovo svaka treća jahta u crnogorskom registru vodi na fizičko ili pravno lice iz Srbije i njihov udio iznosi 33,5 odsto. Iako je broj vlasnika jahti iz Rusije smanjen, oni su na drugoj poziciji. Od 117 ruskih vlasnika. u maju, taj broj u avgustu je manji za pet.

Do kraja godine dobit za akcionare

Dok analitičari analiziraju upravljanje turističkom ponudom i pravilnom pomorskom politikom, Luka Kotor sumira finansijske rezultate.

Preduzeće je prošlu godinu završilo sa 1,9 miliona eura neto dobiti. Akcionarima će, kažu iz te kompanije, biti isplaćeno preko milion eura bruto dividende iz ostvarene dobiti. To je 56 odsto više u odnosu na isti period 2024. godine.

Prihodi kompanije porasli su 15 odsto, ali su troškovi istovremeno uvećani 21 odsto. Na sjednici Odbora direktora odlučeno je da zaposlenima i članovima tog tijela bude isplaćeno 150 hiljada eura bruto bonusa.

Pravo na dividendu imaju akcionari koji su taj status imali na dan njenog donošenja, dok će novac biti isplaćen najkasnije do 01. decembra ove godine. Bruto dividenda je oko 79 centi po akciji“, saopštili su iz Luke Kotor, navodeći da je najveći pojedinačni akcionar Opština Kotor, kojoj pripada nešto više od 618 hiljada eura bruto. Skoro trećina tog iznosa, pripada Fondu penzijskog i invalidskog osiguranja, dok Zavodu za zapošljavanje, na osnovu skoro 81 hiljade akcija pripada nepunih 64 hiljade eura.

Kotor među najsrećnijim destinacijama

Ono što struka i građani vide kao nedostatak, turisti gledaju drugim očima. Na kratko ne osjete infrastrukturne nedostatke koji su i ovog ljeta bili izraženi. U julu su, pored mora, turisti bili željni vode, ali one za piće.
Britansko izdanje magazina Condé Nast je, ovu crnogorsku destinaciju, ocijenilo kao omiljenu destinaciju za goste koji dolaze morem i kopnom, a detaljan tekst, je prošle sedmice, preuzelo i američko izdanje magazina.

U tom tekstu Kotor opisuju kao očaravajuće mjesto unutar zidina, koje je postalo jedna od najsrećnijih evropskih destinacija za posjetu u 2026. godini, a posebno se preporučuju Stari grad, Perast, žičara Kotor–Lovćen, hotelska ponuda i gastronomija.

Na listi deset „najsrećnijih“ turističkih destinacija u Evropi, Kotor je zauzeo treće mjesto. Analizirano je više od milion internet recenzija turističkih atrakcija, nacionalnih parkova, odmarališta, vidikovaca i drugih mjesta u 155 svjetskih destinacija. Posmatrano je koliko su često posjetioci u recenzijama koristili izraze povezane sa srećom i zadovoljstvom, a zatim je za svaku destinaciju izračunat rezultat na skali od nula do 100.

Kotor je dobio 67,9 bodova i našao se iza italijanskog Positana, koji je bio prvi, i grčkog Santorinija na drugom mjestu. Iza Kotora ostali su Firenca, London, Funšal, Gdanjsk, Minhen, Istanbul i Rim. Podaci korišćeni u istraživanju bili su ažurirani zaključno sa junom 2026. godine.