Usvajanjem Zakona o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države, Skupština Crne Gore podržala je jednu od najznačajnijih reformi u oblasti upravljanja državnom imovinom u posljednjim decenijama.
Ovim zakonom Crna Gora pravi odlučan zaokret od praksi koje su godinama karakterisali fragmentisano upravljanje, nejasno definisane odgovornosti i nedovoljna usmjerenost na rezultate. Država prvi put uspostavlja jedinstven, moderan i odgovoran sistem upravljanja svojim privrednim društvima, zasnovan na profesionalnosti, transparentnosti i zaštiti javnog interesa, saopšteno je iz Ministarstva finansija.
„Državni kapital je kapital građana. Upravo zato njime se mora upravljati odgovorno, stručno i u skladu sa najvišim standardima korporativnog upravljanja.“ naglašava se u saopštenju.
Novi zakon, kako se precizira,uvodi jasna pravila i precizno definiše odgovornosti svih učesnika u sistemu, uz snažniju koordinacionu ulogu Ministarstva finansija u sprovođenju vlasničke politike države. Rezultati poslovanja više neće biti stvar procjene, već jasno mjerljiva obaveza kroz definisane ciljeve i redovno praćenje njihovog ostvarivanja.
„Jedna od najvažnijih novina odnosi se na profesionalizaciju upravljačkih struktura u državnim preduzećima. Uvode se jasni i strogi kriterijumi za izbor kandidata, nezavisna komisija koja vrši selekciju, kao i obaveza da članovi organa upravljanja posjeduju odgovarajuće znanje, iskustvo i kompetencije. Članovi organa upravljanja će biti birani po sprovedenom javnom konkursu.“, navode iz ovog resora.
To znači da stručnost postaje osnovni kriterijum, a odgovornost sastavni dio upravljanja. Prostor za diskreciono odlučivanje i politički uticaj biće značajno sužen, dok će rezultati i učinak biti ključni pokazatelji uspješnosti.
Kajko dodaju, zakon predviđa i uključivanje nezavisnih članova u organe upravljanja, jasne uslove za reizbor i razrješenje, (ne)ostvarivanje postavljenih ciljeva i indikatora je vezano za trajanje mandata upravljačkih struktura, kao i transparentnu politiku naknada povezanu sa ostvarenim rezultatima.
„Istovremeno, država jasno definiše kada i pod kojim uslovima treba da bude vlasnik privrednih društava. Državno vlasništvo zadržava se isključivo tamo gdje postoji opravdan javni interes i strateški značaj za Crnu Goru, čime se štite principi tržišne konkurencije i sprječava neopravdano širenje državnog portfolija.“, pojašnjeno je u saopštenju.
Poseban značaj zakona ogleda se i u zaštiti javnih finansija. Uvode se višegodišnje planiranje, redovno izvještavanje i sistemsko upravljanje fiskalnim rizicima, kako državna preduzeća više ne bi predstavljala potencijalni izvor skrivenih troškova i nepredvidivih obaveza po budžet.
Kako ističu iz Ministarstva, ova reforma potvrđuje jasnu opredijeljenost Crne Gore da gradi efikasne institucije i odgovoran odnos prema imovini svih građana. Usklađivanjem sa OECD principima korporativnog upravljanja privrednim društvima u vlasništvu države, Crna Gora dodatno jača svoj kredibilitet i potvrđuje evropski kurs reformi.
Pročitajte još:
Dodaju da kće koristi od ovog zakona osjetiti prije svega građani, kroz efikasnija i odgovornija državna preduzeća, veću stabilnost javnih finansija, manje fiskalne rizike i održiviji razvoj države.
Iz Ministarstva naglašavaju i da je proces pripreme zakona bio otvoren i inkluzivan. U njegovoj izradi učestvovali su predstavnici institucija i civilnog sektora, a brojne sugestije iz javne rasprave ugrađene su u konačno zakonsko rješenje.
„Usvajanje ovog zakona nije samo donošenje novog propisa. To je reformska odluka da se uvede red tamo gdje ga nije bilo dovoljno, da se podignu standardi upravljanja i da se javni interes stavi u središte svih odluka koje se tiču državne imovine. Crna Gora ovim zakonom šalje jasnu poruku da odgovornost, stručnost i rezultati postaju temelj upravljanja državnim resursima.“, zaključuje se u saopštenju Ministarstva finansija.
