U svijetlu najave uvećanih zarada, a dok građani strahuju od novog talasa vještački izazvane inflacije, ali i većih kamatnih stopa za zaduženje, podaci za osam vodećih privatnih banaka u zemlji pokazuju da su u prethodne tri godine ostvarile preko 418 miliona eura čiste zarade, ali nema naznaka da bi nadležni skupšinski Odbor za ekonomiju, finansije i budžet mogao predložiti parlamentu zakon o dodatom porezu na dobit, kolokvijalno poznatom kao porez na ekstraprofit, saopšteno je iz Akcije za socijalnu pravdu (ASP).
Kako su kazali, u isto vrijeme, podaci u prvih šest mjeseci ove godine za tih osam banaka, koje su u inostranom vlasništvu, pokazuju da su generisale novih 60,7 miliona neto dobiti, što je jasan znak ogromne profitalibilnosti koju obezbjeđuju klijenti – fizička i pravna lica kroz izuzetno visoke kamate, prenosi Pobjeda.
– Tih osam bankarskih kompanija su tokom 2023. godine ostvarile neto dobiti od oko 140 miliona, u 2024. godini prikazivale su neto dobit od oko 153 miliona, a lani od oko 126 miliona eura. U tom trogodišnjem periodu su podijelile dividende vlasnicima 150 miliona eura – navodi se u saopštenju.
Iz ASP ističu da kada je riječ o nagomilanoj dobiti, ovih osam bankarskih firmi je do sredine ove godine prikazivalo nagomilane dobiti od 550,8 miliona eura, a u isto vrijeme su prikazivale da zapošljavaju 2.405 radnika.
– Pred Odborom za ekonomiju, finansije i budžet najavljena je mogućnost konsultativnog saslušanja na temu uvećanja bankarskih naknada, ali za sada niko od parlamantaraca ne pominje, niti se zalaže da se razmotri mogućnost donošenja zakonskog rješenja o jednokratnom dodatom porezu na dobit zbog ogromnih zarada, što je kolokvijalno poznatije kao porez na ekstraprofit, a što se bilježi u evropskim pravnim sistemima prethodnih godina – navoder iz ASP.
Inače, prema njihovim riječima, maksimalna stopa redovnog poreza na dobit kod nas je veoma niska – 15 odsto, za razliku od razvijenih evropskih ekonomija gdje je preko 20 odsto, dok su stope poreza na kapitalnu dobit u pojedinim evropskim državama i veće od stopa poreza na dobit.
– Do prije nekoliko godina opšta stopa poreza na dobit u Crnoj Gori je iznosila samo devet odsto, što je zapanjujeće nisko za javni interes, a taj “stromglavi” pad te poreske stope vezivao se sa nekim od prvih većih investicija u zemlji (prije dvije decenije) – dodali su.
Akcija za socijalnu pravdu prethodno je objavila da je osam, među vodećim, trgovačkih i dobavljačkih firmi za tri posljednje godine prikazalo ukupno 132 miliona eura čistog profita.
Pročitajte još:
– Nadalje, podaci za samo osam firmi koje se bave nabavkom lijekova ili opreme ili pružaju usluge pokazuju da su za prethodne tri godine generisale ukupno 55,7 miliona neto dobiti. Podaci o milionskim i desetinama miliona neto profita i gomilanju dobiti jasno ukazuju na veliku profitabilnost potrošačkih sektora, dok je sa druge strane u javnosti otvorena javna debata da su uvećanja primanja zaposlenih i penzionera kroz ranije ekonomske programe u dobroj mjeri obezvrijeđena zbog – često – vještački kreirane inflacije – dodaje se u saopštenju.
Prema navodima ASP, iz Vlade su, uoči najavljenog novog ekonomskog programa za veće zarade, zaprijetili jedino ograničavanjem trgovačkih marži od početka naredne godine na osnovne životne namirnice.
– U međuvremenu cijene rastu, a objavljeno je da su potrošačke cijene u septembru porasle 0,5 odsto u odnosu na avgust, dok su u prvih devet mjeseci u prosjeku bile 3,7 odsto više nego u istom periodu 2025. godine. U poređenju sa decembrom prošle godine, ukupni nivo cijena viši je 6,1 odsto – zaključuju iz ASP.
