Dok iz Vlade uvjeravaju da su cijene prehrambenih proizvoda iste kao i prošle godine, te da najava Euro modela neće uticati na rast osnovnih životnih potreba, situacija na policama u marketima, i tezgama na pijacama je sasvim drugačija.
U prodavnicama su skuplji mliječni proizvodi, jaja, voće i povrće. Ni na pijacama ništa bolja situacija, čak su pojedini artikli skuplji, jer prodavci kažu da su organski proizvodi, koji moraju biti skuplji od uvoznog, za koji tvrde, da je sa različitim dodacima.
Odlazak u tgovinu u Hrvatsku postao je sve češći, čak i onima koji nijesu blizu granice. Navode da je sve jeftinije, u što su se uvjerili građani koji su bili sumnjičavi da je hrana u zemlji Evropske unije jeftinija od one u Crnoj Gori. Fiskalni račun iz nekog od lanaca to potvrđuje, i istovremeno demantuje statitsiku da je kod nas jeftinije.
Najnoviji podaci Eurostata objavljeni na sajtu Uprave za statistiku Monstat, u okviru projekta pariteta kupovne moći, pokazuje da je nivo cijena potrošnih dobara i usluga u Crnoj Gori tokom prošle godine dostigao 66 odsto prosjeka Evropske unije.
I to ne samo da je hrana skuplja, već su stigli ili premašli cjenovni iznos usluga komunikacija i informatičke opreme.
Gradske pijace, od sjevera do juga su u jesenjim bojama, a samim tim i velikim izborom voća i povrća.
Interesantno je da su cijene mandarina, pomorandži i limuna, skuplje na primorju, gdje uspijeva taj agrum, od onih u centralnom ili sjevernom dijelu. Tako na kotorskoj i novskoj pijaci kilogram mandarina, kojih sada ima u velikim količinama, košta 2 eura, u Nikšiću, Podgorici, Bijelom Polju za kilogram istog voća plaća se manje od eura. Pomorondža je, takođe, duplo jeftinija u centralnom dijelu i košta oko 1,50 centi, u odnosu na jug, koji je već u žutim i naranžastim bojama. Interesantno je da se među skupljim voćem na primorju izdvaja dunja. Kilogram košta pet eura, od nje je jeftinija kruška za euro, a šipak i jabuka koštaju po dva eura.
U ponudi ima i grožđa, iako i dalje „drže“ cijenu, u odnosu na avgust i septembar kada je kilogram crnog ili bijelog iznosio sedam eura, sada se može kupiti duplo manje. I šipka, ili nara, kako ga ko zove, ima u izobilju, na primorju kilogram dva eura, koliko su i jabuke, dok u ostalim djelovima zemlje duplo jeftinije. Tezge su prepune kestena, prodavci kažu da je godina rodna, a kupci se žale na cijenu. Kilogram košta šest eura. I ponuda povrća je dobra, ali za dobar ručak valja kupiti i ukusno meso. Kilogram pršuta košta oko 20 eura, a domaća piletina sedam eura po kilogramu.
Za deset domaćih jaja treba izdvojiti četiri eura, a jedan euro niže mogu se kupiti u marketima. Kilogram domaćeg kajmaka je 18 eura a sira 10. Živjeti pored mora ne znači da je riba jeftinija. Lignja košta 15 eura, a orada je tri eura jeftinija.
Mlijeko i prerađevine od danas skuplji
Cijene jogurta, kisjelog mlijeka i pavlake domaćih proizvođača u Crnoj Gori od danas su u prosjeku veće za oko 8,5 odsto. Cijena pasterizovanog mlijeka ostaje nepromijenjena, tako su saopštili iz tri najveće domaće mljekare Lazine, Nika i Srna, a o tome su prethodno obavijestili trgovinske lance.
Iz Udruženja mljekara kažu da su nat korak prinuđeni jer su porasli troškovi poslovanja i potrebe da se cijene fermentisanih mliječnih proizvoda djelimično usklade sa inflacijom tokom prethodne četiri godine, od kada je, tvrde, tek sada nova cijena tih proizvoda.
„Posljednja korekcija cijena svih vrsta fermentisanih proizvoda urađena je 2022. godine. Od posljednje korekcije do kraja septembra 2026. evidentirana je kumulativna stopa inflacije od 18,42 odsto“, navode iz Udruženja mljekara.
Prema njihovim riječima, povećanje cijena od oko 8,5 odsto znatno je manje od ukupne inflacije zabilježene u tom periodu. Iz Udruženja naglašavaju da korekcija cijena nije povezana sa najavljenim povećanjem minimalnih zarada u okviru Euro modela već predstavlja pokušaj praćenja inflatornih tokova u posljednje četiri godine. Naglašavaju da se poskupljenje odnosi na fermentisane mliječne proizvode, odnosno jogurt, kisjelo mlijeko i pavlaku, dok cijena pasterizovanog mlijeka ostaje ista.
Region bilježi cjenovne razlike, obuća i odjeća u Crnoj Gori u visini evropskog prosjeka
Podaci crnogorske Uprave za statistiku govore da je Hrvatska najskuplja sa nivoom cijena od 78 odsto evropskog prosjeka, a potom su Albanija sa 73 odsto i Srbija sa 68 odsto. Niže cijene od Crne Gore zabilježene su u Bosni i Hercegovini, 59 odsto prosjeka EU, kao i u Sjevernoj Makedoniji sa svega 55 odsto.
Pročitajte još:
Crna Gora se u odnosu na susjede izdvaja po cijeni hrane i bezalkoholnih pića i dostiže čak 87 odsto prosjeka Evropske unije, što je više nego u Bosni i Hercegovini i Sjevernoj Makedoniji.
Raznovrsna ponuda obuće i odjeće ne znači i niže cijene, pa je naša zemlja za garderobu dostigla 95 odsto prosjeka EU, dok je kod obuće taj procenat još veći i iznosi skoro 100 odsto. Iz Monstata navode da je u prodaji odjeće taj indeks znatno viši nego u Sjevernoj Makedoniji, Bugarskoj, Rumuniji i Turskoj, dok je kod obuće, Crna Gora praktično na nivou evropskog prosjeka, dok najniže cijene u regionu bilježe Sjeverna Makedonija i Bosna i Hercegovina.
Prema podacima Monstata, jedna od rijetkih kategorija u kojoj se Crna Gora značajno izdvaja po nižim cijenama je električna energija i iznosi svega 46 odsto prosjeka EU, ali su prema tim analizama cijene namještaja u našoj zemlji 80 odsto evropskog prosjeka, dok su aparati za domaćinstvo na nivou od 94 odsto prosjeka EU.
Među kategorijama koje odstupaju od ukupnog prosjeka nalaze se oprema za informacije i komunikaciju, kao i komunikacione usluge koje premašuju 100 odsto prosjeka EU,što znači da građani Crne Gore za te proizvode i usluge u prosjeku plaćaju više nego stanovnici brojnih država Evropske unije.
Danska najskuplja, a Bugarska najjeftinija zemlja EU
Prošle godine potrošnja domaćinstava u zemljama Evropske unije značajno se razlikovala i kretala od 63 do 140 odsto prosjeka EU, objavio je Eurostat. Danska prednjači sa 140 odsto , a nešto niži je u Irskoj i Luksemburgu. Najniži nivo prosjeka bilježe Bugarska, Rumunija i Poljska, ispod 70 odsto.
Prema podacima Eurostata, troškovi stanovanja, kao najveća stavka potrošnje domaćinstava na nivou EU, najviši su bili u Irskoj i iznosili su 190 odsto, dok su najniži bili u Bugarskoj 41 odsto prosjeka. Najveće razlike zabilježene su u oblasti obrazovanja, gdje su se cijene kretale od 334 odsto prosjeka EU u Luksemburgu do 42 odsto u Rumuniji.
