Cijene kakaa počele su da padaju nakon rekordnog rasta, ali ne treba još očekivati jeftinije slatkiše, jer najveći svjetski proizvođači čokolade pokušavaju da vrate kupce proizvodima inspirisanim trendovima sa društvenih mreža i drugim strategijama.
Cijene kakaa dostigle su rekordne nivoe tokom prethodne dvije godine, podstaknute nepovoljnim vremenskim uslovima i slabim berbama, što je povećalo troškove proizvodnje čokolade i oslabilo raspoloženje potrošača.
Međutim, cijena kakaa sada, čini se, pada, piše CNBC, prenosi Forbes.
Fjučersi na kakao posljednji put su se trgovali po cijeni od 5.327 dolara za metričku tonu i niži su 34 odsto u odnosu na godinu ranije. Krajem 2024. cijena je dostigla gotovo 12.000 dolara po toni. Tokom prethodne dvije decenije kakao se uglavnom trgovao u rasponu od 2.000 do 3.000 dolara po toni.
Švajcarski čokoladni giganti Barry Callebaut, Lindt i Nestlé naveli su da su visoke cijene kakaa opteretile njihove poslovne rezultate.
Lindt je saopštio da je povećanje cijena od 11,8 odsto na nivou grupe dovelo do pada obima prodaje čokolade od 7,5 odsto, jer je u prvoj polovini godine manje kupaca kupovalo njihove proizvode.
„Rekordne cijene kakaa zahtijevale su do sada nezabilježena poskupljenja u cijeloj industriji, dok su geopolitička neizvjesnost, inflacija i slabo raspoloženje potrošača opteretili tražnju“, rekao je izvršni direktor grupe Adalbert Lechner tokom razgovora sa analitičarima.
„Kriza na Bliskom istoku donijela je dodatni pritisak, uz slabije turističke tokove iz Azije i sa Bliskog istoka ka Evropi.“
Najveći svjetski dobavljač čokolade i kakaa, Barry Callebaut, saopštio je da su globalni potrošači u trećem kvartalu kupili 4,4 odsto manje čokolade nego u istom periodu prošle godine. Ipak, ukupni obim prodaje kompanije porastao je 5,7 odsto, prešavši u pozitivnu zonu prvi put nakon više od dvije godine.
Istovremeno, globalna prodaja kakaa kompanije ubrzala je 18 odsto zbog tržišne korekcije početkom ove godine.
Nestlé je saopštio da su više cijene kakaa i kafe smanjile njegovu osnovnu operativnu dobit iz trgovanja u prvoj polovini godine za 2,8 odsto.
Poslovanje sa konditorskim proizvodima čini 9,7 odsto ukupne prodaje kompanije. Nestlé očekuje da će niže cijene kakaa pozitivno uticati na profitne marže.
Šta se dešava sa kakaom?
Velike oscilacije cijena kakaa uglavnom su bile posljedica slabih berbi u zapadnoj Africi, dodatno pogoršanih vremenskim obrascima povezanim sa fenomenom El Ninjo i klimatskim promjenama, što je dovelo do ograničene ponude.
El Ninjo je vremenski fenomen koji donosi temperature više od prosjeka i javlja se na svake dvije do sedam godina u Tihom okeanu.
Snažan rast cijena kakaa tokom 2024. uglavnom je bio posljedica „jakog“ El Ninja, koji je donio suvlje i toplije vrijeme, kao i neredovne padavine u zapadnoj Africi, navodi se u decembarskoj analizi Tanye Lander, istraživačice u programu Oxford Martin School o budućnosti hrane.
„Zato nije iznenađujuće što je vrijeme povezano sa El Ninjom dovelo do slabih berbi kakaa i u Obali Slonovače i u Gani, gdje se proizvodi između 60 i 70 odsto svjetskog kakaa“, napisala je Lander.
Klimatske promjene i rast temperatura takođe imaju važnu ulogu, a 2024. bila je najtoplija godina od početka mjerenja.
Nedavni toplotni talas u Evropi mogao bi dodatno oslabiti interesovanje potrošača za čokoladu, naveli su analitičari UBS-a u bilješci o Lindtu početkom jula.
Toplotni talasi i rast temperatura na nekim od ključnih evropskih tržišta Lindta mogli bi uticati na tražnju za čokoladom, dok je prodaja u Evropi, ne računajući istočnu Evropu, pala tokom četiri sedmice zaključno sa 14. junom, naveli su analitičari.
Barry Callebaut je, međutim, saopštio da, iako je potvrđen snažan El Ninjo za 2026. i 2027. godinu, što predstavlja rizik za ponudu, veliki višak za sezonu 2025–2026. služi kao zaštitni sloj, zbog čega je situacija znatno drugačija nego tokom 2023. i 2024.
Analitičari UBS-a očekuju da je Lindt za 2027. obezbijedio kakao po povoljnijim cijenama, što bi, prema njihovoj procjeni, moglo smanjiti troškove za čak 500 miliona švajcarskih franaka.
Uz to, recipročne carine američkog predsjednika Donalda Trumpa kratkotrajno su, ali značajno, uticale na tržište, izazivajući skokove cijena i poremećaje u lancima snabdijevanja.
U novije vrijeme, sukob na Bliskom istoku pogodio je i Lindtovo poslovanje u turističkoj maloprodaji širom svijeta, jer je smanjio turističke tokove.
Premium čokolada i trendovi sa društvenih mreža
Kako se očekuje stabilizacija cijena kakaa, proizvođači čokolade pokušavaju da vrate svoju osnovnu bazu kupaca inovacijama u segmentu premijum proizvoda, ali i pažljivijim praćenjem trendova na društvenim mrežama koje prate mlađi potrošači.
Lindt je u decembru 2024. predstavio čokoladu u stilu Dubaija, pokušavajući da iskoristi viralni trend sa društvenih mreža, navodi CNBC.
Dubai čokoladu sada prodaju i globalni trgovci i lanci, od Walmarta i Trader Joe’sa do Shake Shacka i Harrodsa.
Izvršni direktor Lindta Lehner rekao je da kompanija planira da proširi prisustvo na društvenim mrežama kako bi stvorila neprekinut put od inspiracije i otkrivanja proizvoda do kupovine.
„Izuzetan uspjeh lansiranja naše Dubai Style Chocolate pokazao je rastuću moć društvenih mreža u stvaranju prepoznatljivosti, angažovanja i tražnje za našim brendovima“, rekao je Lehner tokom predstavljanja poslovnih rezultata.
„Ova strategija pomaže nam da dopremo do nove publike i ojačamo relevantnost među mlađim potrošačima.“
Izvršni direktor Nestléa Philipp Navratil iznio je sličan stav, rekavši analitičarima u četvrtak da kompanija planira veća ulaganja u marketing putem influensera i promjene u načinu oglašavanja brenda.
„Više digitalnog, više društvenog, više organskog i više zabave. Treba pratiti način na koji mlađi potrošači komuniciraju sa svijetom“, rekao je Navratil.
Pročitajte još:
Barry Callebaut i Lindt u preostalom dijelu godine usmjeravaju pažnju na interesovanje potrošača za premijum proizvode, ali pokušavaju da budu kreativniji u načinu na koji ih nude, umjesto da samo dodatno povećavaju cijene.
„Širenjem naše cjenovne strukture možemo privući nove potrošače, povećati učestalost kupovine i ponuditi više tačaka kontakta sa brendom Lindt, a da ne ugrozimo našu premijum poziciju“, rekao je Lehner.
On je naveo da je Lindt selektivno smanjivao cijene na ključnim tržištima, poput Njemačke i Švajcarske, posebno tokom božićne sezone, kako bi podržao tražnju u najvažnijem dijelu godine.
Barry Callebaut i Nestlé, s druge strane, nijesu pominjali smanjenje cijena.
Umjesto toga, Barry Callebaut se dodatno oslanja na premijum segment, razvijajući svoje Gourmet poslovanje, koje snabdijeva kuvare i pekare, i šireći ponudu specijalizovanih čokoladnih proizvoda višeg cjenovnog ranga.
