Crna Gora se od juče priključuje mjeri Evropske unije kojom se privremeno obustavlja uvoz mesa i drugih proizvoda životinjskog porijekla iz Brazila, pa na naše tržište neće moći da uđe brazilsko pileće i goveđe meso, osim onog koje je već krenulo.
Kazao je to Pobjedi direktor Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove Vladimir Đaković.
Mjera je posljedica toga što Brazil više nije na listi trećih zemalja iz kojih je, prema propisima Evropske unije, dozvoljen uvoz goveđeg i živinskog mesa, dok se od te zemlje očekuju garancije da proizvodi ispunjavaju evropske zahtjeve, uključujući pravila o upotrebi antibiotika i zabranu korišćenja antimikrobnih sredstava za podsticanje rasta u stočarstvu.
Prema podacima Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fotosanitarne poslove u prošloj 2025. godini iz Brazila uvezla 2.108,65 tona pilećeg i 1.819,24 tone goveđeg mesa.
Iz EU su kazali da Brazil neće imati dozvolu za izvoz mesa i proizvoda životinjskog porijekla namijenjenim ljudskoj ishrani u EU, objašnjavajući da nakon što je Brazil u maju stavljen na listu zemalja koje ne poštuju pravila EU o upotrebi antibiotika kod životinja, da je Brisel naknadno odlučio da sprovede istragu brazilskog sektora živinarstva i proizvodnje mesa, koja bi trebalo da bude završena do petka.
Istovremeno, podaci crnogorskih inspekcijskih službi pokazuju da se kontrola uvozne hrane ne završava na provjeri dokumentacije. Tokom juna i jula sa crnogorske granice vraćene su ili uništene pošiljke različitih proizvoda, među kojima su desetine tona hrane, zbog utvrđenih nepravilnosti.
Na granici zaustavljene tone hrane
Đaković je komentarišući sezonu koja je već pri kraju, kazao da su tokom juna i jula sa crnogorske granice vraćene ili uništene pošiljke različitih proizvoda, među kojima su, kako je naglasio, desetine tona hrane, zbog utvrđenih nepravilnosti.
– U junu je vraćena pošiljka pirinča od 22.000 kilograma, kao i pošiljka brašna od 500 kilograma i 200 palmi. Uništene su pošiljka zelenih banana od 20.000 kilograma, malina od 156 kilograma i dvije pošiljke grožđa ukupne težine 1.964 kilograma. Kontrole su nastavile da daju rezultate i u julu. Sa tržišta, odnosno iz uvoza, vraćena je pošiljka šampinjona od 1.996,80 kilograma i dvije pošiljke brašna ukupne težine 25.494 kilograma. Uništene su pošiljka paradajza od 3.334 kilograma, krastavaca od 512 kilograma i badema od 150 kilograma – istakao je Đaković.
Razlozi za ovakve mjere, kako je naveo, bili su različiti – od prisustva pesticida iznad maksimalno dozvoljenih nivoa i isteka roka trajanja, do nepotpunih deklaracija, neispunjavanja zahtjeva kvaliteta, prisustva živih skladišnih štetnih organizama i nedostatka odgovarajuće dokumentacije.
3.354 kontrole hrane samo u julu
Đaković je rekao da je, kada je riječ o kontroli hrane, inspekcija tokom jula u spoljnotrgovinskom prometu izvršila 3.354 pregleda, da su donesena 2.872 rješenja kojima je odobreno stavljanje na tržište uvoznih pošiljki hrane, dok je za laboratorijsko ispitivanje uzeto 237 uzoraka.
– Ukupno je tokom unutrašnjih kontrola stavljeno van prometa i uništeno 3.994 kilograma hrane. Razlozi su bili nedostatak dokaza o porijeklu i sljedljivosti, isteka roka trajanja, izmijenjena organoleptička svojstva, kao i nepravilno čuvanje i skladištenje. Kontrola se, međutim, ne završava na granici. U unutrašnjem prometu inspekcija za hranu je tokom jula izvršila 672 pregleda. U kontrolama je učestvovalo 11 inspektora za hranu i šest ovlašćenih veterinarskih inspektora. Utvrđeno je 136 nepravilnosti, izrečeno 168 ukazivanja, dok su 32 nepravilnosti otklonjene već tokom samog pregleda – kazao je Đaković.
On je naveo da je doneseno 90 rješenja i izdat 391 prekršajni nalog, sa ukupno 308.000 eura izrečenih novčanih kazni. Istovremeno, doneseno je 29 rješenja o privremenoj zabrani rada objekata za hranu, pet rješenja o zabrani rada licima koja rukuju hranom i 26 rješenja o stavljanju van prometa i uništenju nebezbjedne hrane.
Više od 4.000 pošiljki pod nadzorom
Fitosanitarna inspekcija, po riječima sagovornika Pobjede, tokom juna izvršila 99, a tokom jula 146 unutrašnjih pregleda.
– Kontrole su obuhvatile zdravstvenu zaštitu bilja, proizvodnju, promet i skladištenje sjemenskog i sadnog materijala, sredstva za zaštitu i ishranu bilja, kao i primarnu proizvodnju hrane biljnog porijekla. U okviru tih kontrola uzeto je 118 uzoraka, a dodatnim brzim testovima provjeravano je prisustvo pojedinih biljnih patogena. Svi rezultati bili su negativni. Na granici je u junu pregledano 2.100 pošiljki, a u julu 1.908. Od toga su u junu 1.393 pošiljke bile u uvozu, dok je u julu pregledana 1.271 uvozna pošiljka. Kontrolisane su i pošiljke u provozu, reeksportu i izvozu, objasnio je Đaković.
Pročitajte još:
Kako je kazao, za izvoz i reeksport tokom ova dva mjeseca pregledano je ukupno 1.198 pošiljki i izdato isto toliko fitosertifikata. Oni su se odnosili, između ostalog, na ljekovito bilje, rezanu drvenu građu, hranu za životinje, lubenice, grožđe i krompir.
Inspektora nema dovoljno
Po riječima Đakovića, broj inspektora je ograničen u odnosu na obim nadležnosti, broj objekata, graničnih prelaza i intenzitet prometa, posebno tokom turističke sezone. Ipak, inspekcijske službe, kako navodi, uspijevaju da održavaju kontinuitet kontrola zahvaljujući planiranju, određivanju prioriteta prema procjeni rizika i dodatnom angažovanju inspektora.
– Sistem službenih kontrola funkcioniše na dva nivoa. Na tržištu se provjeravaju objekti i proizvodi, higijena, bezbjednost i kvalitet, uslovi proizvodnje, skladištenja i prodaje, porijeklo i sljedljivost, deklaracije i drugi propisani zahtjevi. Na granici se prije odobravanja ulaska pošiljke može obaviti pregled dokumentacije, provjera identiteta, fizički pregled, uzorkovanje i laboratorijsko ispitivanje. Tokom turističke sezone obim posla dodatno raste zbog većeg prometa hrane, većeg broja uvoznih pošiljki i intenzivnijeg rada ugostiteljskih i trgovinskih objekata – rekao je Đaković.
On je apelovao na građane da provjeravaju proizvode jerkako je poručio, odgovornost za bezbjednost hrane ne završava se inspekcijskim nadzorom.
– Potrošačima se preporučuje da provjeravaju rok trajanja i deklaraciju, poštuju uslove čuvanja, održavaju higijenu ruku i radnih površina, odvajaju sirove namirnice od gotove hrane i vode računa o hladnom lancu, posebno tokom ljetnjih mjeseci – zaključio je Đaković.
