Uzimajući u obzir ostvarene prihode i rashode u prvih pet mjeseci ove godine, budžetski deficit iznosio je 96,8 miliona eura što predstavlja 1,13 odsto procijenjenog BDP-a, pokazuju podaci iz izvještaja Ministarstva finansija o izvršenju budžeta.
– Prihodi budžeta za pet mjeseci ostvarili su snažan rast u odnosu na isti period prethodne godine. Za pet mjeseci 2026. godine naplaćeno je 1,19 milijardi eura ili 13,9 odsto procijenjenog BDP-a (8,56 milijardi eura), što je za 90 miliona ili 8,2 odsto više u odnosu na isti period prethodne godine. U posmatranom periodu prihodi budžeta premašili su petomjesečni plan za značajnih 24,4 miliona eura ili 2,1 odsto – navodi se u izvještaju koji prenosi Pobjeda.
Efekat reformi
Dodaje se da ostvarenje budžetskih prihoda u prvih pet mjeseci ove godine potvrđuje nastavak snažnih i stabilnih ekonomskih kretanja u Crnoj Gori, kao i pozitivan efekat sprovedenih reformi.
– Rast prihoda zabilježen je kod svih najznačajnijih kategorija poreskih prihoda, što ukazuje na jačanje ekonomske aktivnosti, rast zaposlenosti i zarada, stabilnu ličnu potrošnju i unaprijeđenu poresku disciplinu. Posebno je značajno što su ukupni prihodi ostvareni iznad plana, uprkos privremenim mjerama podrške građanima i privredi, uključujući umanjenje akciza na gorivo. Takvi rezultati potvrđuju otpornost crnogorske ekonomije na izazove iz međunarodnog okruženja i stvaraju čvrstu osnovu za ostvarenje ciljeva fiskalne politike – piše u izvještaju.
Kada je u pitanju realizacija glavnih kategorija prihoda budžeta, navedeno je da je porez na dohodak fizičkih lica je ostvario rast kako u odnosu na prethodnu godinu, tako i u odnosu na plan.
– Ova kategorija prihoda budžeta naplaćena je na nivou od 40,7 miliona eura, što je veće u odnosu na prošlogodišnju naplatu u istom periodu za dva miliona eura ili 5,1 odsto, a naplata je i iznad plana za 0,4 miliona eura ili 1,1 odsto. Istovremeno, porez na dodatu vrijednost ostvaren je u iznosu od 512 miliona eura, što predstavlja rast u odnosu na isti period prošle godine i to za 24,8 miliona eura ili 5,1 odsto, što je veće i u odnosu na petomjesečni plan za 3,5 miliona eura ili 0,7 odsto – precizira se u izvještaju.
Akcize
Dodaje se da su prihodi budžeta po osnovu akciza ostvareni u iznosu od 143,4 miliona eura, što je za 7,5 miliona eura ili 5,5 odsto više u odnosu na isti period prošle godine, a ovi prihodi budžeta su ostvareni i iznad plana za posmatrani period za 0,9 miliona ili 0,7 odsto.
– U posmatranom periodu, porez na dobit pravnih lica ostvaren je u iznosu od 207,8 miliona eura, što predstavlja rast u odnosu na nivo prošlogodišnje naplate, i to za osam miliona eura ili četiri odsto, a do ispunjenja plana za posmatrani period nedostajalo je 7,8 miliona eura, odnosno realizovano je 96,4 odsto plana za period januar – maj – navodi se u izvještaju.
Doprinosi su ostvareni u iznosu od 178,1 milion eura što je za 28,2 miliona eura ili 18,8 odsto više, posmatrano u odnosu na isti period 2025. godine i za 17,1 milion eura ili 10,6 odsto iznad plana za petomjesečni period.
Prema podacima Ministarstva finansija samo u maju ove godine naplaćeno je ukupno 215,6 miliona eura prihoda, što je za ,,značajnih“ 16 miliona eura ili osam odsto više u odnosu na isti period prethodne godine. U maju je realizovano 96,2 odsto plana prihoda.
Rashodi budžeta
– Izdaci budžeta za period januar – maj iznosili su 1,28 milijardi eura ili 15 odsto procijenjenog BDP-a. U odnosu na isti period prethodne godine izdaci odstupaju za 117,7 miliona eura ili 10,1 odsto kao posljedica uvećanih izdvajanja za obaveze mandatornog karaktera. U odnosu na plan ove godine, izdaci su manji za 106,4 miliona eura ili 7,7 odsto, što proizilazi iz dinamike dospijevanja obaveza – piše u izvještaju.
Tekući izdaci u posmatranom periodu iznosili su 521,6 miliona eura, što predstavlja niži nivo realizacije u odnosu na plan za 15,9 miliona eura ili tri odsto.
– Manje ostvarenje zabilježeno je na skoro svim pozicijama tekućih izdataka, dominantno na pozicijama rashoda za usluge i rashoda za tekuće održavanje. Razlika u ostvarenju u odnosu na plan za sedam miliona eura ili 2,3 odsto zabilježena je i kod bruto zarada i doprinosa na teret poslodavca koji su ostvareni u iznosu od 296,6 miliona eura što predstavlja 97,7 odsto plana – navodi se u izvještaju i dodaje da su subvencije ostvarene u iznosu od 29,9 miliona eura i u odnosu na plan njihovo ostvarenje je veće za 10,5 miliona eura ili 54,3 odsto dominantno kod Zavoda za zapošljavanje za subvencije poslodavcima koji zaposle lica sa invaliditetom.
-Transferi za socijalnu zaštitu za period januar – maj ostvareni su u iznosu od 469,3 miliona eura što predstavlja 98,1 odsto plana. U odnosu na isti period prethodne godine ostvarenje je veće za 19,2 miliona eura ili 4,3 odsto. Transferi institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru za period januar – maj iznosili su 184,6 miliona eura i odstupaju od plana za 17 miliona ili 8,4 odsto, što je posljedica dinamike dospijevanja obaveza – dodaje se u izvještaju.
U izvještaju Ministarstva finansija se navodi da su kapitalni izdaci u posmatranom periodu iznosili 96,2 miliona eura.
– U odnosu na isti period prethodne godine izvršenje kapitalnih izdataka veće je za 20,4 miliona eura ili 26,9 odsto. Posmatrajući maj, kapitalni izdaci ostvareni su u iznosu od 27,5 miliona, odnosno 2,8 miliona eura više u odnosu na plan. Najznačajnije izdvajanje u okviru ove kategorije izdataka odnosi se na kapitalni budžet u iznosu od 66,29 miliona eura, dok se preostali iznos odnosi na kapitalne izdatke u okviru tekućeg budžeta i budžeta fondova – piše u izvještaju.
Pročitajte još:
Posmatrajući maj ukupni izdaci budžeta iznose 286,4 miliona eura i u odnosu na posmatrani period prethodne godine odstupaju za 50,4 miliona eura ili 21,4 odsto. Tekući izdaci u maju iznosili su 107,6 miliona što je za 17,7 miliona eura ili 19,7 odsto više u odnosu na plan.
– Najveće odstupanje bilježi se na poziciji kamata, gdje je izvršenje bilo veće za 10,4 miliona eura u odnosu na plan. Ministarstvo finansija je ova sredstva uplatilo krajem maja, iako su po planu otplate obaveze dospjele početkom juna, pa će rashodi po osnovu kamata u junu biti manji za taj iznos. Transferi za socijalnu zaštitu su ostvareni u iznosu od 96,3 miliona što je za 2,8 miliona eura veće izvršenje od plana – navodi se u izvještaju.
Transferi institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru ostvareni su u iznosu od 52,6 miliona eura i to ostvarenje je veće u odnosu na plan za 12,2 miliona ili 30,2 odsto dominantno za potrebe Fonda za zdravstveno osiguranje za potrebe zdravstvene zaštite i ostvarivanja prava na ljekove, medicinska sredstva, materijale i medicinsko-tehnička pomagala, što je, kako se navodi, rezultat dinamike izvršenja obaveza.
