Crna Gora je dobila prvu sveobuhvatnu analizu svog startap ekosistema kroz Startup Index Crne Gore 2026.
Iz Naučno- tehnološkog parka Crne Gore saopšteno je da sveobuhvatna analiza crnogorskog startap ekosistema pokazuje mladu i dinamičnu scenu: 85% startapa koristi vještačku inteligenciju ili mašinsko učenje, 54% cilja globalno tržište, a više od 60% osnivača ima master ili doktorsko obrazovanje, prenosi Dan.
– Istraživanje je nastalo u saradnji Naučno-tehnološkog parka Crne Gore i Game Changer Montenegro, uz podršku Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore i Agencije za investicije Crne Gore. Obuhvaćeno je 65 startapova, sa ciljem da se po prvi put na jednom mjestu objedine ključni podaci o kompanijama koje čine crnogorsku inovacionu scenu. Rezultati istraživanja pokazali su da je crnogorski inovacioni ekosistem izuzetno mlad, tehnološki orijentisan i sve više usmjeren ka međunarodnom tržištu. Više od 70% startapa mlađe je od tri godine, dok je čak 77% kompanija osnovano od 2023. godine. Samo tokom 2025. godine osnovano je 29% startapa obuhvaćenih istraživanjem- naveli su u saopštenju.
Dodaju da jedan od najznačajnijih rezultata Startup Indexa jeste izražena međunarodna orijentacija novih kompanija, koje svoje poslovanje, proizvode i inovacije od prvog dana usmjeravaju ka globalnim lancima vrijednosti.
– Više od polovine startapa kao ciljano tržište navodi globalno, dok 26% njih ostvaruje prihode van granica Crne Gore. Posebno ohrabruje podatak da 45% startapa ima plaćajuće klijente, što jasno pokazuje da značajan dio kompanija nije ostao samo na nivou ideje, već je napravio odlučan korak ka tržištu i komercijalizaciji svojih proizvoda- naveli su.
AI kao jedna od ključnih karakteristika crnogorske startap scene
– Vještačka inteligencija više nije samo globalni trend, već predstavlja sam temelj i najprepoznatljiviju karakteristiku novog talasa crnogorskih tehnoloških kompanija. Vještačku inteligenciju i mašinsko učenje koristi 85% startapa, pri čemu je kod trećine kompanija ona suštinski dio proizvoda, odnosno njihov proizvod je izvorno baziran na njoj. Dodatnih 35% koristi ovu tehnologiju kao funkciju proizvoda, dok je 19% primjenjuje interno u poslovanju- piše u saopštenju.
Ovi podaci jasno, kako dodaju, pokazuju da se nova generacija crnogorskih startapa dominantno formira oko tehnologija koje imaju ogroman potencijal za primjenu i rast na međunarodnim tržištima.
– Ovakav tehnološki pravac predvode osnivači sa izuzetno visokim nivoom obrazovanja. Više od 60% osnivača ima master ili doktorski nivo obrazovanja, dok je posebno izražena zastupljenost visokoobrazovanih timova u oblastima naprednih tehnologija, energetike, zdravstva i biotehnologije. Tipičan startap tim čine dva do tri osnivača, što govori o izrazitoj zastupljenosti malih i agilnih timova koji svoje kompanije grade u ranoj fazi razvoja- navodi se.
Pročitajte još:
S druge strane, ističu, brzi prelazak od ideja do perspektivnih kompanija oslanja se na dostupne programe podrške i izvore finansiranja.
– Više od polovine startapa učestvovalo je u najmanje jednom programu podrške, uključujući domaće i međunarodne inicijative. Bespovratna sredstva takođe imaju značajnu ulogu u razvoju mladih kompanija, te grantove koristi 65% startapa, dok 82% koristi sopstvena sredstva. Startup Index Crne Gore 2026 obuhvatio je oko polovinu procijenjenog aktivnog ekosistema u Crnoj Gori, a ovakva detaljna analiza donijela je i jasne smjernice za dalji razvoj, fokusirane na tri ključna pravca: državne politike, programe podrške i investicionu zajednicu- zaključuje se.
Kompletan izvještaj dostupan je na sajtu ntpark.me
