Strane investicije su jedan od najvažnijih pokretača ekonomskog razvoja Crne Gore, poručili su nedavno iz Vlade, navodeći da one donose kapital, nova radna mjesta, znanje, tehnologije i poslovne prilike. Zbog toga je, naveli su, cilj izvršne vlasti da naša zemlja ostane otvorena, konkurentna i atraktivna destinacija za investicije.
Minulu deceniju zabilježen je značajan priliv stranih direktnih investicija (SDI), ali je u posljednjih pet godina uočljiv nedostatak produktivnih investicija koje stvaraju dugoročnu dodatnu vrijednost za crnogorsku ekonomiju i društvo, čulo se na konferenciji Savjeta stranih investitora u Crnoj Gori.
Prema riječima prof. dr Gordane Đurović, proces evropskih integracija predstavlja važan podsticaj za strane investicije u Crnoj Gori, ali i upozorava da ne treba stvarati nerealna očekivanja o njihovom naglom rastu nakon ulaska u Evropsku uniju jer dalji tok investicija zavisi od mnogo više faktora nego od samog članstva.
Za portal Biznis.me pitali smo ministra regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa NVO, Ernada Suljevića, dokle se stiglo sa Programom podrške investicijama za 2026. godinu.
„Program je u završnoj fazi usvajanja i usmjeren je na jačanju investicija, konkurentnosti i smanjenje regionalnih razlika. Za njegovu realizaciju planiran je budžet od oko milion trista pedest hiljada eura, od čega je 859 hiljada eura namijenjeno podršci investicijama u nedovoljno razvijenim opštinama, a pola miliona eura Programskoj liniji za podršku održivim investicijama“, istakao je Suljević.
Naglasio je da je težište Programa na opštinama sa nižim stepenom razvijenosti kao što su Petnjica, Gusinje, Andrijevica, Rožaje, Berane, Bijelo Polje, Šavnik, Plužine i Plav.
„Za privredne subjekte iz tih opština predviđena je podrška do 70 odsto opravdanih troškova investicije, dok za preduzeća u većinskom vlasništvu žena i mladih podrška može iznositi do 80 odsto“, objasnio je naš sagovornik.
Kaže da rezultati ranijih projekata garantuju da će i planirani biti realizovani na dobrobit zajednice. Riječ je o ulaganjima u lokalnu, komunalnu, zdravstvenu, obrazovnu, sportsku i turističku infrastrukturu, kao i u regionalnu putnu mrežu.
Andrijevica i Berane dobiće nove kilometre puta, školske i zdravstvene objekte
„U Andrijevici su u toku izgradnja sportske sale Osnovne škole „Bajo Jojić“, vrijedna četiri miliona eura, i rekonstrukcija vodovoda Trešnjevo, koja košta 650 hiljada eura. Među planiranim projektima su Kuća voća, procijenjene vrijednosti 2,6 miliona eura, Karaula Đulići vrijedna 510 hiljada eura, Dom zdravlja Andrijevica koštaće 220 hiljada eura i vodovod Konjuhe 200 hiljada eura. Kada je riječ o regionalnim putevima, za put Andrijevica–Jošanica planirano je 800 hiljada eura, uz realizaciju tokom 2026. i 2027. godine, dok je za put u selu Gračanica planirano uvrštavanje u Plan javnih nabavki. Ukupna vrijednost ulaganja u opštini Andrijevica iznosi 6,6 miliona eura“, ističe Suljević.
Podsjeća da je u Beranama završen projekat Osnovne škole „Radomir Mitrović“ u Donjim Lugama, vrijedan 4,99 miliona eura, te da je u toku više investicionih ulaganja.
„Nova gradska saobraćajnica vrijedna 700 hiljada eura, obilaznica sa regulacijom Makve vrijedna 3,7 miliona eura, postrojenje za pripremu pitke vode „Merića vrelo“ vrijedno 5,2 miliona eura, komunalna infrastruktura finansirana iz kredita EBRD u vrijednosti od 21,5 miliona eura, vrtić Berane vrijedan 13,7 miliona eura, kao i rekonstrukcija i nadogradnja Doma zdravlja vrijedna 5,5 miliona eura“.
I u Bijelom Polju planirano je više investicija, a ukupna procijenjena vrijednost kapitalnih projekata, prema riječima Suljevića, iznosi oko 157 miliona eura, dok je Zakonom o budžetu za ovu godinu opredijeljeno oko deset i po miliona eura. Ističe da se najveća pojedinačna ulaganja odnose se na Ski-centar „Cmiljača“, 60 miliona eura, i duplo manje za valorizaciju Đalovića pećine, dok se među značajnim saobraćajnim projektima izdvajaju rekonstrukcije ulica i regionalnog puta Srđevac–Lozna, za koji je predviđeno 8,35 miliona eura.
U Mojkovcu su, navodi sagovorni portala Biznis.me,među najznačajnijim ulaganjima izgradnja objekta UIKS-a, vrijedna 45 miliona eura, Ski-centar Žarski, u koji će biti uloženo skoro 30 miliona eura i njegovo povezivanje sa ski-centrom Cmiljača, vrijednog 12 miliona eura. Osim toga u planu su i rekonstrukcija gradskog trga i pijace, kao i projekti kanalizacione i vodovodne infrastrukture. Suljević ističe da će u opštinu Mojkovac biti investirano nepunih sto miliona eura.
„U Petnjici su planirani i realizuju se projekti regulacije rijeke Popče i izgradnje kanalizacione mreže, ukupne vrijednosti 7,8 miliona eura, koliko će biti izdvojeno i za sanaciju gradskog vodovoda.
U Plavu Dom starih, Pljevljima nova Opšta bolnica?
U Plavu su završene rekonstrukcija glavne gradske ulice i druga faza glavne gradske saobraćajnice. U toku su izgradnja Doma starih, rekonstrukcija Centra za kulturu „Husein Bašić“ i radiološkog odjeljenja Doma zdravlja, dok se pripremaju projekti zaštite Plavskog jezera i rekonstrukcije gradske tržnice“, kazao je Suljević naglašavajući da ukupna vrijednost ulaganja u tu opštinu iznosi 27,82 miliona eura. Duplo manje biće uloženo u Plužine, gdje je osim vodovodne infrastrukture, izgradnje rezervoara u selu Goransko, u planu izgradnja sportske hale i spomen-kompleksa Bajo Pivljanin.
Iako je za Šavnik opredijeljeno tek dva i po miliona eura, resorni ministar kaže da je urađeno dosta od planiranog, poput rekonstrukcije lokalnog puta Miloševići–Most na rijeci Bijela i prve dvije faze vodovodnog sistema.
Pročitajte još:
„U toku su izgradnja stambene zgrade za socijalno stanovanje, uređenje riječnih korita i priprema nastavka izgradnje tunela Semolj“, navodi Suljević.
Sa ponosom najavljuje najveće investicije u Pljevljima, među kojima su izgradnja nove Opšte bolnice, vrijedna 40 miliona eura, program toplifikacije Pljevalja 15 miliona eura i rekonstrukcija i dogradnja Doma vojske vrijedna 14,5 miliona eura.
„Istovremeno se realizuju projekti vodosnabdijevanja, upravljanja otpadom, sportskih sadržaja i obrazovne infrastrukture. Ukupna vrijednost ulaganja u opštini Pljevlja iznosi 113,5 miliona eura“.
Gotovo polovina tog budžeta planirana je za Rožaje, a najviše novca, prema riječima Suljevića, biće utrošeno u Ski-centar Hajla.
Mještani tih sjevernih opština,kažu, da će sa punom pažnjom pratiti najavljene projekte. Za naš portal su kazali da su za neke investicije čuli prije dvije decenije i da se one „prenose“ iz papira u papir. Iako im je sve pobrojano neophodno, sumnjičavi su, pa misle da će još poteći vode Limom i Tarom, a da će lopata u zemlju za kamen temeljac, mnogih objekata, biti samo simbolična slika pred naredne izbore.
