Ukupan javni dug Crne Gore, na kraju septembra iznosio je 5,04 milijardi eura, odnosno 58,7 odsto BDP-a. Uzimajući u obzir depozite Ministarstva finansija, uključujući i 38.477 unci zlata neto javni dug Crne Gore iznosio je 4,48 milijardi eura, odnosno 52,2 odsto BDP-a.
– Ukupan državni dug na kraju septembra iznosio je 5,02 milijarde eura ili 58,4 odsto BDP-a. Uzimajući u obzir depozite, ukupan neto državni dug iznosio je 4,45 milijardi eura ili 51,9 odsto BDP-a – piše u kvartalnom izvještaju Ministarstva finansija, prenosi Pobjeda.
Navedeno je da su depoziti na kraju trećeg kvartala iznosili su 561 milion eura, uključujući 38.447 unci zlata, čija je vrijednost na kraju septembra iznosila 141,5 miliona eura ili 6,5odsto BDP-a.
Crnogorski javni dug nakon prvih devet mjeseci bio je niži od limita koje propisuju mastrihtski kriterijumi, prema kojima javni dug ne smije da bude veći od 60 odsto bruto domaćeg proizvoda (BDP).
Spoljni dug
Ukupan spoljni dug Crne Gore iznosio je 4,78 milijardi eura, odnosno 55,7 odsto BDP-a, što je za 22,8 miliona eura više nego na kraju juna.
– Povučena sredstva iz ranije zaključenih kreditnih aranžmana za različite infrastrukturne i razvojne projekte u toku trećeg kvartala iznosila su 70,85 miliona eura dok je otplata spoljnog duga iznosila 48,1 miliona eura što je dovelo do povećanja spoljnjeg duga u trećem kvartalu – piše u kvartalnom izvještaju Ministarstva finansija.
U strukturi spoljnjeg duga najveće učešće imaju obveznice emitovane na inostranom tržištu u prethodnom periodu.
– Ukupan unutrašnji dug Crne Gore, na kraju septembra iznosio je 238 miliona eura, odnosno 2,8 odsto BDP-a, što je za 0,12 miliona eura više u odnosu na kraj juna. Tokom trećeg kvartala povučeno je 13,85 miliona iz kreditnog aranžmana sa Crnogorskom komercijalnom bankom za finansiranje nabavke vojnih logističkih vozila, dok je otplata unutrašnjeg duga u toku trećeg kvartala iznosila 7,5 miliona. Potrebno je istaći da je tokom izvještajnog perioda došlo do povećanja duga pravnih lica i privrednih društava za 0,59 miliona eura, dok su se obaveze po osnovu obeštećenja smanjile za 6,8 miliona eura – navodi se u kvartalnom izvještaju Ministarstva finansija.
U strukturi unutrašnjeg duga najveće učešće imaju krediti kod poslovnih banaka.
Zaduženje
Ukupno zaduženje tokom trećeg kvartala 2026. godine iznosilo je 84,75 miliona eura, što se u cjelosti odnosi na povlačenja iz ranije zaključenih kreditnih aranžmana za realizaciju infrastrukturnih i razvojnih projekata.
Navedeni iznos se odnosi na povlačenja iz kredita zaključenih sa Međunarodnom bankom za obnovu i razvoj (IBRD) za realizaciju Projekta podrške integrisanom razvojnom programu za koridore rijeka Save i Drine i Projekat Reforma u oblasti upravljanja otpadom, u ukupnom iznosu od 0,5 miliona eura.
Tokom trećeg kvartala došlo je i do povlačenje iz kredita sa Evropskom investicionom bankom (EIB) za Projekat Rekonstrukcija magistralnih puteva tranša B i Projekat Otpadne vode E, u ukupnom iznosu od deset miliona eura. Došlo je i do povlačenja iz kredita sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD) za dionicu auto-puta Mateševo–Andrijevica, u ukupnom iznosu od 41,53 miliona eura, kao i do povlačenje iz kredita sa Njemačkom razvojnom bankom (KfW) za projekat vodosnabdijevanje i odvođenje otpadnih voda na Jadranskoj obali, faza V i projekat energetska efikasnost u javnim zgradama III, u ukupnom iznosu od 2,25 miliona eura.
Došlo je i do povlačenja iz kredita sa Hapoalim bankom koji se odnosi na projekat nabavke minobacača, u ukupnom iznosu od 16,57 miliona eura.
– Tokom trećeg kvartala zaključeni su kreditni aranžmani za „Projekat implementacije inteligentnih transportnih sistema (ITS) na putnoj mreži“ sa EBRD u iznosu od 30 miliona eura, sindicirani komercijalni kreditni aranžman za obezbjeđenje fiskalne rezerve za narednu godinu u iznosu od 400 miliona eura. Iz kreditnih aranžmana zaključenih u trećem kvartalu ove godine nije bilo povlačenja tokom izvještajnog perioda – piše u izvještaju.
Prema podacima dostavljenim od jedinica lokalne samouprave, dug lokalne samouprave na kraju septembra iznosio je 24,59 miliona eura ili 0,3 odsto BDP-a.
Struktura državnog duga
U strukturi državnog duga, spoljni dug na kraju trećeg kvartala dominira sa učešćem od 95,3 odsto, dok se 4,7 odsto državnog duga odnosi na unutrašnji dug. U odnosu na drugi kvartal ovaj parametar je na približno istom nivou.
– Na kraju septembra svega 0,26 odsto državnog duga je izraženo u neeurskoj valuti, od čega u dolarima 0,23 odsto, a u SDR-u 0,03 odsto, dok je 99,75 odsto državnog duga izraženo u eurima. Povoljna valutna struktura državnog duga rezultat je realizovanih aranžmana unakrsnog valutnog svopa za kreditni aranžman sa kineskom Exim bankom za izgradnju dionice auto-puta Bar–Boljare, kao i za dolarsku obveznicu emitovanu 2024. godine – precizira se u izvještaju Ministarstva finansija.
U ukupnom državnom dugu preovladava zaduženje sa fiksnom kamatnom stopom sa učešćem od 78,6 odsto i sa toga aspekta, kako se navodi, portfolio duga je stabilan. Zaduženja sa varijabilnom kamatnom stopom uglavnom su vezana za EURIBOR i čine 21,4 odsto državnog duga. Kamatna struktura je približno ista u odnosu na prethodni kvartal.
Otplata duga
Tokom trećeg kvartala otplaćen je državni dug po osnovu glavnice rezidentima i nerezidentima, u ukupnom iznosu od 55,6 miliona eura. Od navedenog, otplata glavnice rezidentima iznosila je 7,5 miliona eura, dok je otplata glavnice nerezidentima iznosila 48,1 milion eura.
Pročitajte još:
– Otplata kamata, rezidentima i nerezidentima, iznosila je 29,34 miliona eura. Od pomenutog iznosa, izvršena je otplata kamate rezidentima u iznosu od 0,97 miliona eura, koja se u najvećem dijelu odnosi na otplatu kamate za kredite kod domaćih banaka, dok je otplata kamate nerezidentima iznosila 28,37 miliona eura i u najvećem dijelu se odnosi na obaveze po osnovu kamata za projektne zajmove i komercijalna zaduženja – navodi se u izvještaju Ministarstva finansija.
Stanje duga na kraju trećeg kvartala, po osnovu državnih garancija izdatih domaćim i ino kreditorima iznosi 109,56 miliona eura, što predstavlja 1,3 odsto BDP-a. Stanje duga po osnovu garancija izdatih domaćim kreditorima na kraju trećeg kvartala iznosilo je 9,65 miliona eura ili 0,1 odsto BDP-a, dok je stanje duga po osnovu garancija izdatih inostranim kreditorima iznosilo 99,92 miliona eura ili 1,2 odsto BDP-a.
– U trećem kvartalu 2026. godine zaključena je jedna državna garancija za kreditni aranžman između Crnogorskog elektroprenosnog sistema (CGES) i Francuske razvojene agencije (AFD), u iznosu od 25 miliona eura, za potrebe realizacije „Projekta rekonstrukcije i proširenja TS 220/110 kV Perućica i nabavka autotransformatora 400/220 kV Pljevlja 2“.
U izvještaju se podsjeća da je Agencija za kreditni rejting Moody’s u septembru ove godine unaprijedila kreditni rejting Crne Gore sa Ba3 na Ba2, uz zadržavanje pozitivnog izgleda za poboljšanje. Agencija za kreditni rejting Standard & Poor’s (S&P) u februaru 2026. godine je unaprijedila izglede Crne Gore sa stabilnih na pozitivne i potvrdila kreditni rejting na nivou B+/B.
