Naučnici iz Crne Gore istraživaće uticaj plastike na ekosistem na Antarktiku

Na daleki put, dvočlana ekipa iz Crne Gore, koja će se pridružiti kolegama iz još četiri zemlje, krenula je 17. decembra, dolazak na odredište, na Antarktiku, očekuje se 26. decembra.

Nakon više od 25 sati provedenih u tri aviona, stigli su i da zabilježe zanimljive predjele. Za Biznis.me javili su se iz Čilea i podijelili sa nama utiske sa dijela putovanja.

„Čekajući susret sa kolegama iz Bugarske, Grčke, Japana i Saudijske Arabije, slobodan dan iskoristili smo za prelazak Magelanovog prolaza i posjetu Ognjenoj zemlji, gdje smo obišli Rezervat kraljevskog pingvina – jedini takve vrste u Čileu“, kazao je naučnik iz Instituta za biologiju mora dr Aleksandar Joksimović.

Istraživačke aktivnosti obuhvatiće,navela je, dr Vesna Mačić, ispitivanje prisustva mikroplastike u vodenom stubu i morskim organizmima, kao i proučavanje živog svijeta morskog dna, uz primjenu specijalizovane opreme za uzorkovanje.

„Poseban segment istraživanja biće posvećen i procjeni zagađenja obalnih područja, gdje je već ranije zabilježeno prisustvo čvrstog otpada, naročito plastike, čak i u tom udaljenom i osjetljivom ekosistemu“, naglasila je Mačić koje je i prošle godine bila dio ekspedije na Antarktiku u okviru međunarodne saradnje sa Institutom za antarktička istraživanja Bugarske, čija se istraživačka stanica „Sv. Kliment Ohridski“ nalazi na ostrvu Livingston, u sastavu Južnih Šetlandskih ostrva.

„Crnogorski naučnici će, zajedno sa kolegama iz četiri zemlje, boraviti na naučno-istraživačkom brodu RSV421, jer je naš fokus usmjeren na proučavanje mora, dok će dio međunarodnog tima biti smješten u kopnenoj istraživačkoj stanici. Antarktik, kao nenaseljeni kontinent, isključivo je namijenjen naučnim istraživanjima i tokom ljetnje sezone na njemu boravi oko 4.000 naučnika u okviru približno 80 istraživačkih stanica, a sve veći je i broj turista koji ga posjećuju“, kazao je za Biznis.me dr Aleksandar Joksimović.

On naglašava da će istraživačke aktivnosti obuhvatiti ispitivanje prisustva mikroplastike u vodenom stubu i morskim organizmima, kao i proučavanje živog svijeta morskog dna, uz primjenu specijalizovane opreme za uzorkovanje. Poseban segment istraživanja biće posvećen i procjeni zagađenja obalnih područja, gdje je već ranije zabilježeno prisustvo čvrstog otpada, naročito plastike, čak i u tom udaljenom i osjetljivom ekosistemu.

Naučnoistraživački brod isplovio je iz Bugarske 7. novembra, pri čemu je prethodno obezbijeđena i na njega ukrcana neophodna istraživačka oprema. Na povratku sa Antarktika planirano je da brod 8. i 9. aprila boravi u Kotoru, kada će biti predstavljeni rezultati zajedničkih istraživanja.

Učešće u antarktičkim ekspedicijama nastalo je u okviru saradnje predsjednika balkanskih zemalja, a planirano je i u narednom periodu, sa ciljem obezbjeđivanja kontinuiteta naučnih istraživanja, jačanja međunarodne saradnje i afirmacije Univerziteta Crne Gore u oblasti polarnih istraživanja.

Zagađenje mora i okeana problem čovječanstva

Zagađenje mora i okeana jedan od većih ekoloških problema s kojima se čovječanstvo suočava. U moru je ogromna količina smeća i više od 80% je plastični otpad. Iako su zemlje Evropske unije zabranile upotrebu plastičnih kesa, koja se, na papiru, primjenjuje i u Crnoj Gori, i dalje je to otpad koji se najviše nalazi u slatkim i slanim vodama. Svjetski podaci to potvrđuju, pa naučnici upozoravaju da ćemo do 2050. godine imati autentična mora plastike jer je i na 10.000 metara dubine pronađena plastika.

Obilježeno je pet područja u kojima je velika koncentracija i struka ih je nazvala „ostrva“ ili „čorba“ od plastike. Najgušći talog je u Indijskom okeanu, i po dva u Atlantskom (sjeverni i južni) i Tihom okeanu (sjeverni i južni), a na tim se mjestima, kažu naučnici, plastika zadržava zbog morskih struja.

Zapaženo je da se u tim plastičnim ostrvima, najviše skuplja otpad mikroplastika, koja je proizvod razgradnje plastike na manje komade kao rezultat sunčevog ultraljubičastog zračenja i snage talasa.Opasnost je utoliko veća što plastiča ostrva mogu zapetljati neke morske životinje, pa to ometa njihov razvoj ili još gore, izaziva smrt.

„Neke životinje, su u nemogućnosti da dođu do druge hrane, zbog zamke u koju su upale, koriste plastiku kao zamjenu i onda začepe želudac ili crijeva, što u, ne malom broju slučajeva, uzrokuje smrt. Čovjek, takođe, unosi te materijale (kao posljedica postojanja lanca ishrane), iako njihov uticaj na zdravlje još uvijek nije potvrđen. Tome se dodaje i negativan uticaj plastike na različite sektore privrede, a najviše turizam i ribarstvo“, kazali su nam naučnici, čija je i misija na Antarktiku da utvrde uticaj plastike i u tom udaljenom ekosistemu.