Svjetska banka je povećala svoju prognozu rasta za regiju Istočne Azije i Pacifika, zahvaljujući izvozu vezanom za vještačku inteligenciju (AI), ali je upozorila da ovisnost regije o procvatu AI-a čini je ranjivom na potencijalni preokret u globalnoj potrošnji na tehnologiju. Regija uključuje 23 ekonomije, uključujući Kinu, Vijetnam, Indoneziju, Maleziju i Tajland.
Očekuje se da će ekonomija regije ove godine porasti za 4,5%, prema najnovijem izvještaju objavljenom u utorak, što je porast od 0,3 procentna poena u odnosu na aprilsku prognozu Banke. Očekuje se da će rast usporiti na 4,4% u 2027. i 4,3% u 2028. Među glavnim ekonomijama regije, Vijetnam je zabilježio najveći porast u svojoj prognozi, s rastom revidiranim za 1,1 procentni poen naviše na 7,4%, prenosi SEEbiz.
Međutim, snaga regije uveliko zavisi od proizvodnje i izvoza povezanih s vještačkom inteligencijom. Rast trgovine, isključujući proizvode povezane s vještačkom inteligencijom, bio je „slab ili negativan“, saopštila je Banka. Ovi proizvodi činili su više od polovine rasta izvoza u većini ekonomija u regiji, pri čemu su Malezija, Filipini, Tajland i Vijetnam zaslužni za više od 70 posto rasta.
Kina, Indonezija, Malezija, Filipini, Tajland i Vijetnam izvezli su robu povezanu s vještačkom inteligencijom u vrijednosti od 1,4 biliona dolara u 12 mjeseci do aprila, navodi se u izvještaju.
Zvanični podaci pokazali su da je izvoz Južne Koreje porastao za 83,5 posto u septembru na rekordnih 120,9 milijardi dolara, pri čemu su poluprovodnički čipovi činili polovinu tih pošiljki. Ilustrujući dominaciju poluprovodnika na domaćem tržištu, Svjetska banka je napomenula da su samo dva proizvođača čipova – Samsung i SK Hynix – činila 43 posto vrijednosti referentnog Kospi indeksa na kraju aprila.
Rizik povezan s vještačkom inteligencijom leži u području potrošnje. Kapitalne investicije povezane s vještačkom inteligencijom (AI) dostigle su oko 6% BDP-a SAD-a, nivo uporediv s vrhuncem IT investicija 2000. godine; trenutni ciklus se „krenuo brže od bilo kojeg prethodnog ciklusa i još uvijek se ubrzava“, saopštila je banka.
Banka za međunarodna poravnanja (BIS) upozorila je u svom junskom godišnjem ekonomskom izvještaju da obim i tempo procvata podsjećaju na dot-com procvat iz 1990-ih i druge slične tržišne manije.
Finansiranje koje potiče procvat takođe je manje transparentno. Od 2,9 biliona dolara kapitalnih investicija u vještačku inteligenciju planiranih za period 2025-2028, očekuje se da će 800 milijardi dolara doći iz sektora privatnog kreditiranja, pri čemu će kreditiranje vezano za vještačku inteligenciju porasti na 34% ukupne aktivnosti u 2025. godini, u poređenju s prosjekom od 18% u prethodnih pet godina. Portfelji privatnih kredita ove su godine zabilježili otpise, odlive i neizvršenje obaveza.
Tržišta privatnog kreditiranja su „manje vidljiva i nisu testirana teškim ekonomskim padom“, saopštila je banka.
Međutim, procvat vještačke inteligencije, podstaknut obilnom likvidnošću, mogao bi se usporiti zbog nedavnog pooštravanja finansijskih uslova, jer glavne centralne banke prvi put od 2023. godine povećavaju kamatne stope, navodi se u izvještaju. Američke Federalne rezerve su prošlog mjeseca povećale kamatne stope – što je prvo povećanje u više od tri godine – i signalizirale su još jedno povećanje kasnije ove godine.
Pročitajte još:
Korekcija tržišta ne znači nužno da je „superciklus“ vještačke inteligencije završen, ali bi mogla ukazivati na to da su investicije „nadmašile stvarnu potražnju“, saopštila je organizacija.
Usporavanje američke ekonomije od jednog procentnog poena smanjuje rast u drugim ekonomijama u razvoju za procijenjenih 0,6 procentnih poena, pri čemu je negativan uticaj na investicije otprilike dvostruko veći, napomenula je banka.
„Usporavanje koncentrisano u sektoru vještačke inteligencije imalo bi značajne implikacije za Istočnu Aziju s obzirom na istaknutu ulogu regije u lancu snabdijevanja vještačkom inteligencijom.“, navedeno je.
Bankarsko finansiranje predstavlja najširi oblik izloženosti riziku. Obaveze banaka denominovane u stranoj valuti pokazale su se značajnim u nekim zemljama – 29,2 posto BDP-a u Maleziji i 20,7 posto na Filipinima.
