Banke su ublažile kreditne standarde prema privredi i stanovništvu tokom drugog kvartala, a očekivanja su da se taj trend nastavi i u trećem kvartalu.
Kod privrede se očekuje dalje ublažavanje standarda za sve kategorije preduzeća, dok se kod stanovništva ono predviđa za sve kategorije kredita, a naročito za potrošačke i ostale kredite. Ovakva očekivanja prvenstveno se zasnivaju na intenzivnijoj konkurenciji u bankarskom sektoru, povoljnijoj ocjeni ekonomskih izgleda i rizika povezanog sa kolateralom, kao i većoj spremnosti banaka na preuzimanje rizika, konstatovano je u izvještaju o rezultatima ankete o kreditnoj aktivnosti banaka koji je objavila Centralna banka (CBCG), prenosi Dan.
– Kreditni uslovi za novoodobrene kredite ublaženi su u oba sektora. Kod privrede su tome najviše doprinijeli povećanje maksimalnih iznosa kredita i smanjenje kamatnih marži, uz dužu ročnost i blaže zahtjeve za kolateral, dok su više provizije i naknade djelovale u pravcu pooštravanja. Kod stanovništva je ublažavanje prvenstveno rezultat nižih kamatnih marži, provizija i naknada, blažih zahtjeva za kolateral, kao i produženja ročnosti i grejs perioda. Dodatno su ublaženi zahtjevi u pogledu vrijednosti hipoteke, a kod stambenih kredita i zahtjevi za učešće i depozite. Banke očekuju nastavak ublažavanja kreditnih uslova i u trećem kvartalu 2026. godine. Prema njihovim očekivanjima, trend će biti vođen daljim smanjenjem kamatnih marži, dužom ročnošću i blažim zahtjevima za kolateral, uz povećanje maksimalnih iznosa kredita kod privrede i produženje ročnosti i grejs perioda, te ublažavanje zahtjeva u pogledu vrijednosti hipoteke kod stanovništva. U segmentu potrošačkih i ostalih kredita dodatni podsticaj očekuje se od promjena regulatornog okvira, dok bi provizije i naknade kod privrede i dalje mogle djelovati u pravcu pooštravanja – piše u izvještaju Centralne banke.
Prema tom dokumentu, tražnja za kreditima nastavila je da raste tokom drugog kvartala, ali slabijim intenzitetom nego u prethodnom tromjesečju.
Pročitajte još:
- CBCG usvojila set odluka za banke usklađenih sa EU, Kreditni registar po novim pravilima
- Za CBCG veća ovlašćenja, a kreditor odlučuje o visini rate kredita na bazi finansija klijenta
- Istraživanje CBCG o kreditiranju: Građani se najviše zadužuju za stanove i refinansiranje, privreda za obrt i investicije
– Kod privrede, glavni pokretači bili su veće potrebe za finansiranjem obrtnih sredstava i kapitalnih investicija. Manji doprinos rastu tražnje dale su potrebe za restrukturiranjem duga i smanjeno oslanjanje preduzeća na kredite drugih banaka. Najveći doprinos rastu tražnje stanovništva dale su potrebe za refinansiranjem postojećih obaveza, kupovinom nepokretnosti i nabavkom trajnih potrošačkih dobara. Tražnju su podržala i povoljna kretanja zarada i zaposlenosti, kao i na tržištu nepokretnosti, dok je smanjeno oslanjanje stanovništva na kredite drugih banaka imalo manji pozitivan doprinos. Tokom trećeg kvartala banke očekuju nastavak rasta tražnje za kreditima u oba sektora, pod uticajem istih faktora kao i u prethodnom tromjesečju. Povoljna kretanja zarada i zaposlenosti trebalo bi da nastave da podstiču rast tražnje stanovništva za kreditima – zaključeno je u izvještaju CBCG.
U drugom tromjesečju smanjen je i udio odbijenih zahtjeva za odobravanje kredita i kod privrede i kod stanovništva.
– Takvo kretanje u skladu je sa istovremenim ublažavanjem kreditnih standarda i kreditnih uslova i ukazuje na povoljnije uslove za pristup kreditima u oba sektora – ocijenjeno je u dokumentu.
