Upravni odbor Zajednice opština Crne Gore usvojio je inicijativu za izmjenu Zakona o privrednim društvima i uputio je Ministarstvu ekonomskog razvoja. Cilj je odlaganje roka za usaglašavanje organizacije i poslovanja lokalnih preduzeća sa odredbama zakona, i to do kraja septembra ove godine, odnosno do usvajanja posebnog zakona o upravljanju društvima u državnom i opštinskom vlasništvu, koji je već u fazi nacrta, objasnila je za Biznis.me generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore Mišela Manojlović.
Podsjetila je da važeći rok za usaglašavanje sa Zakonom o privrednim društvima ističe krajem marta, a lokalna preduzeća zbog svog specifičnog pravnog položaja u odnosu na druga privredna društva nisu u mogućnosti da završe sve propisane obaveze do tog datuma.
„Još veći problem predstavlja činjenica da se statuti lokalnih preduzeća ne mogu uskladiti sa novim zakonom a da istovremeno ne dođe do povrede sistemskog Zakona o lokalnoj samoupravi, kao i drugih zakona koji se na njih primjenjuju, poput Zakona o finansiranju lokalne samouprave, Zakona o državnoj imovini, Zakona o komunalnim djelatnostima, Zakona o radu, Zakona o sprečavanju korupcije i drugih. Istovremeno, usklađivanje statuta sa sistemom lokalne samouprave po automatizmu povlači povredu odredbi Zakona o privrednim društvima“, naglasila je Manojlović, te izlaz iz te situacije, vidi upravo kroz odlaganje usaglašavanja sa postojećim zakonom do donošenja novog zakona koji priprema Ministarstvo finansija, a koji će, uvjerena je, prepoznati specifičnosti preduzeća u državnom i opštinskom vlasništvu i neophodnost uređivanja određenih pitanja na drugačiji način u odnosu na ostala privredna društva.
Pored redovnih godišnjih aktivnosti na planu normative, međunarodne saradnje i edukacije, djelovanje Zajednice opština u državi koja se ubzano približava članstvu u Evropskoj uniji, usmjeren je prije svega u znaku integracionih procesa.
„I ove godine imaćemo brojne aktivnosti u cilju realizacije projekata podržanih od strane Evropske unije, kao i u cilju dobijanja finansijske podrške EU za nove razvojne projekte naših članica. Zajednica opština se u prethodnom periodu profilisala kao akter koji ima snage da dovede do pozitivnih društvenih pomaka i u tom smislu su očekivanja od nje svake godine sve veća. Daćemo sve od sebe i uvjerena sam da nikoga nećemo razočarati“, istakla je Manojlović.
Projekat EU4all in Montenegro od koristi svim opštinama
Zajednica Opština Crne Gore nedavno je potpisala saradnju sa NALAS-om. Generalna sekretarka te asocijacije, za naš portal je objasnila što to znači za našu državu.
„Potpisivanje saradnje sa NALAS-om kroz projekat EU4all in Montenegro, vrijedan ukupno dva miliona eura, donosi direktne koristi svim jedinicama lokalne samouprave u Crnoj Gori. Projekat podržava sprovođenje strateških planova, usklađuje prakse opština sa EU standardima i finansira lokalne infrastrukturne projekte. Pored toga, opštine dobijaju tehničku podršku u pripremi i realizaciji EU projekata, kao i pomoć u uparivanju projekata iz svojih razvojnih planova sa dostupnim fondovima, čime se značajno jačaju kapaciteti i efikasnost lokalnih uprava“, naglasila je Manojlović.
Zajednica opština je zastupnik lokalnih samouprava, u prvom redu pred državom i njenim institucijama, pa je najveći broj njihovih aktivnosti usmjeren prema Skupštini i Vladi u cilju poboljšanja kvaliteta zakonskih rješenja u svim oblastima u kojima se ostvaruje lokalna samouprava.
„Osim toga, od Zajednice se očekuje i podrška u unaprjeđenju kadrovskih kapaciteta opština, što obezbjeđujemo brojnim obukama za zaposlene u lokalnim samoupravama. Poslednjih godina posebno se traži naša asistencija u pripremi projekata kojima se konkuriše za sredstva iz međunarodnih fondova, prije svega Evropske unije. Kao Zajednica opština trudimo se da izađemu u susret svim zahtjevima i očekivanjima opština. I ne samo to, veoma držim do toga da Sekretarijat djeluje proaktivno, da prepoznamo i anticipiramo potrebe opština i prije nego što se one artikulišu kroz konkretne inicijative prema nama“, istakla je naša sagovornica.
Iz Upravnog odbora Zajednice opština su nam kazali da su budžeti opština danas u znatno drugačijem položaju nego prethodnih godina. Objašnjavaju da je stupanjem na snagu novog Zakona o finansiranju lokalne samouprave početkom 2024. godine došlo do značajnih izmjena u raspodjeli prihoda opštinama, što je doprinijelo stabilizaciji i unapređenju finansijskog položaja većine opština. To je posebno važno za opštine na sjeveru države kojima su ranijim izmjenama pojedinih zakona budžetska sredstva bila umanjivana, što je ograničavalo njihove razvojne kapacitete.
„Pored toga, Zakon o finansiranju lokalne samouprave je i u 2025. godini izmijenjen, u smislu unaprjeđenja uslova za sticanje prava na korišćenje sredstava egalizacionog fonda, tako da je takav zakonski okvir obezbijedio uslove za pravedniju raspodjelu javnih prihoda i donekle veći fiskalni prostor za planiranje i realizaciju projekata“.
Upitana da odgovori da li su budžeti dovoljni za potpunu realizaciju svih planiranih aktivnosti, Manojlović je kazala da to, ipak, zavisi od niza faktora, prije svega od nivoa izdataka za vršenje zakonom utvrđenih nadležnosti, nivoa sopstvenih prihoda, zaduženosti, kvaliteta planiranja i upravljanja, sposobnosti privlačenja dodatnih izvora finansiranja iz državnih i međunarodnih fondova, i niza drugih faktora.
„Opšta ocjena je da su finansijski uslovi poboljšani, ali da izazovi i dalje postoje“, naglasila je Manojlović.
Pročitajte još:
Što se tiče opština koje bilježe najviši uspjeh u realizaciji zacrtanih ciljeva, Manojlović je kazala da ne može izdvojiti ni jednu konkretnu opštinu kao apsolutnog lidera, jer uspjeh zavisi od različitih kriterijuma – stepena realizacije budžeta, kapitalnih investicija, unaprjeđenja usluga građanima i finansijske stabilnosti.
„Činjenica je, međutim, da veći fiskalni razvojni prostor imaju Glavni grad i primorske opštine, prije svega zbog snažnije ekonomske aktivnosti na njihovom području i većih sopstvenih prihoda. Istovremeno, upravo te sredine suočavaju se sa složenijim razvojnim izazovima, uključujući pritisak na infrastrukturu, urbanističko planiranje i rastuće potrebe stanovništva. Dakle, finansijska situacija lokalnih samouprava je unaprijeđena novim zakonskim rešenjima, ali potpuna realizacija razvojnih planova i dalje zavisi od šireg ekonomskog konteksta i sposobnosti upravljanja na lokalnom nivou“, istakla je.
Na pitanje ko bi još, osim države, mogao da se uključi za bolje ostvarivanje planova u opštinama, generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore, kazala je da se to može postići kroz međunarodne projekte, partnerstvom, civilnim sektorom, te da su od koristi svi subjekti koji su od značaja za rad lokalnih samouprava.
„Još jedan važan subjekt su mediji, kao što je i Vaš portal. Moć koju vi imate kao sedma sila, veoma efikasno se može iskoristiti da se osvijetli neki problem na lokalnom nivou, da se skrene pažnja javnosti na
njega i time ubrza dolazak do njegovog rješenja. Dobro funkcionisanje lokalnih zajednica veoma je bitno kako za pojedince, tako i za sve kolektive u njima, imajući u vidu da je riječ o našem neposrednom okruženju u kojem realizujemo brojne životne i društvene potrebe. Svi koji daju doprinos boljem funkcionisanju lokalnih samouprava te istovremeno daju doprinos većem kvalitetu sopstvenog života. U tom smislu svi imamo interes da se planovi opština realizuju u što većem procentu, pa vjerujem da svi treba i da djelujemo u tom pravcu“, naglasila je za Biznis.me Mišela Manojlović, generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore.
