Prema Javnom pozivu Glavnog grada Podgorica, pravo na subvenciju imaju podstanari koji ispunjavaju formalne i administrativne uslove – prijavljeno prebivalište, dokaz o zakupu i određene prihodne kriterijume.
Iako se radi o mjeri koja ima kratkoročni efekat, brojne porodice kojima ,i takva pomoć nešto znači, neće ući u proceduru jer veliki broj stanodavaca izbjegava prijavljivanje, kazao je za Biznis.me Dragan Živković, predsjednik Udruženja podstanara Crne Gore, ističući da je to suštinski problem.
„Većina podstanara nema formalno zaključen Ugovor o zakupu pa su u startu isključeni iz ove mjere, i realno je da će samo manji procenat porodica ostvariti pravo na subvenciju, iako su potrebe višestruko veće“, kazao je Živković predlažući mjere koje bi sistemski riješile problem podstanara. „Udruženje podstanara Crne Gore od samog osnivanja zagovara sistemski pristup stambenoj politici, a ne ad-hoc subvencije. Trajno rješenje podrazumijeva: izgradnju javnog fonda stanova za dugoročni i priuštivi zakup; zakonsku regulaciju tržišta zakupa i zaštitu prava podstanara i uvođenje Registra podstanara Crne Gore, kako bi država imala tačne podatke o broju, strukturi i potrebama podstanara“, istakao je Živković.
On naglašava da je bez registra i jasnih podataka nemoguće planirati ozbiljne mjere, te da se pomoć svodi na parcijalna i lokalna rješenja. Posebno, kaže, zabrinjava što projekti javnih stanova za zakup i dalje izostaju. Većina programa odnosi se na kupovinu stanova, što je za podstanare, koji već žive u nesigurnim uslovima, nedostižno. Udruženje podstanara insistira da se prioritet da dugoročnom, priuštivom najmu, a ne isključivo vlasništvu. No, do tada ima drugih načina za podršku.
„Podstanari su u potpunosti izostavljeni iz sistema dodatne podrške. Smatramo da je potrebno omogućiti subvencije ili olakšice za komunalne i energetske troškove, priznati podstanarima pravo na socijalne i energetske popuste te jasno razgraničiti obaveze podstanara i vlasnika, kako bi se spriječilo da podstanari plaćaju tuđe dugove“, naglašava sagovornik Biznis.me.
Podstanarski život je skup
Iz Udruženja podstanara Crne Gore kažu da je dobro što je Podgorica uvela subvencije, ali je problem što se pomoć ne sprovodi na državnom nivou, već zavisi od dobre volje pojedinih lokalnih samouprava. Navode da bi
Glavni grad trebalo da inicira rješenja koja će važiti za cijelu Crnu Goru, jer podstanari ne postoje samo u nekoliko opština.
„Procjene Udruženja podstanara pokazuju da je u Podgorici između 30 i 40 odsto domaćinstava u podstanarskom statusu, dok je na nivou Crne Gore taj procenat, takođe, veoma visok, naročito u Budvi, Tivtu, Kotoru i Nikšiću. Upravo zbog toga je neophodan Registar podstanara, kako bi se po prvi put dobila jasna i zvanična slika razmjera problema“, kazao je Živković.
Pročitajte još:
Ističe da su kirije u Podgorici za jednosobne stanove od 400 do 600 eura, dok su u primorskim opštinama često i znatno više. Udruženje ne bilježi pad cijena u posljednjih šest mjeseci; tržište je i dalje nestabilno, neregulisano i u potpunosti prebačeno na teret podstanara.
Podsjećamo, Udruženje podstanara Crne Gore je Skupštini Crne Gore uputilo inicijativu za donošenje zakona o zaštiti prava podstanara, koju su podržali Delegacija Evropske unije u Podgorici i institucija Zaštitnika ljudskih prava i sloboda. Smatraju da je jedini put ka trajnom rješenju: državna politika, registar podstanara i zakonska zaštita, umjesto privremenih i lokalno ograničenih mjera.
