Posebni program ulaganja od posebnog značaja za privredni i ekonomski interes Crne Gore, poznat kao program ekonomskog državljanstva, koji je završen krajem 2022. godine, rezultirao je sa više od 1.100 podnesenih zahtjeva, dok je kroz različite vidove ulaganja i taksi u državu uplaćeno više stotina miliona eura.
Prema podacima Agencije za investicije Crne Gore, tokom trajanja programa, od njegovog pokretanja 2019. godine do 31. decembra 2022. godine, predato je ukupno 1.113 zahtjeva za sticanje crnogorskog državljanstva prijemom, prenosi eKapija.
Od ukupnog broja aplikacija, do 1. jula 2026. godine, za 868 zahtjeva Ministarstvo unutrašnjih poslova donijelo je rješenja o prijemu u crnogorsko državljanstvo, dok se šest zahtjeva nalazi u proceduri odlučivanja nakon što je Agencija za investicije utvrdila da ispunjavaju propisane kriterijume.
Istovremeno, 239 zahtjeva je odbijeno, usljed negativnog mišljenja agenta za ocjenu međunarodne podobnosti ili zbog neispunjavanja kriterijuma definisanih Odlukom o sprovođenju programa, stoji u informaciiji o stanju posebnog programa ulaganja od posebnog značaja za privredni i ekonomski interes Crne Gore na dan 1. jul 2026, koji je Vlada usvojila na sjednici održanoj u četvrtak.
Program je Vlada Crne Gore uspostavila odlukom iz novembra 2018. godine, sa ciljem privlačenja stranih investicija i podsticanja razvoja turizma, poljoprivrede i prerađivačke industrije, posebno u manje razvijenim opštinama. Predviđeno je da se tokom trajanja programa može odobriti najviše 2.000 zahtjeva.
Javni poziv za kvalifikovanje projekata na Listu razvojnih projekata u oblasti turizma raspisalo je tadašnje Ministarstvo održivog razvoja i turizma u februaru 2019. godine, a program je zvanično okončan 31. decembra 2022.
Više od 251 miliona eura za turističke projekte
Najveći dio sredstava kroz program odnosio se na ulaganja u razvojne projekte.
Prema evidenciji Agencije za investicije, a na osnovu izvještaja nezavisnih revizora, ukupan iznos sredstava isplaćen investitorima za projekte sa Liste razvojnih projekata u oblasti turizma iznosi 251,22 miliona eura.
Na ESCROW računima aplikanata koji se još nalaze u fazi obrade, prema stanju od 1. jula 2026. godine, evidentirano je dodatnih 2,085 miliona.
Za ulaganja u poljoprivredu i prerađivačku industriju investitorima je, prema dostupnim podacima, isplaćeno 500.000 eura, što predstavlja ukupan iznos sredstava koji je bio deponovan za te namjene.
Podsjećamo, programom je bilo definisano da aplikanti za državljanstvo moraju položiti najmanje 450.000 eura za ulaganja u razvojne projekte u Podgorici i primorskom regionu, odnosno najmanje 250.000 eura za projekte u sjevernom i centralnom regionu Crne Gore.
Za manje razvijene opštine više od 33 miliona eura
Kroz komponentu programa koja se odnosila na donacije za razvoj manje razvijenih jedinica lokalne samouprave, ukupno je na namjenske račune uplaćeno 33,3 miliona eura.
Od tog iznosa, sredstva su prenijeta kroz više tranši, nakon potvrde nezavisnih revizora da su izvršeni prenosi sa ESCROW računa aplikanata.
Tako je u periodu od juna 2024. do juna 2026. godine prenijeto ukupno oko 20,5 miliona eura, dok su prethodno, u januaru 2023. godine, sredstva sa računa Agencije za investicije prenijeta na Centralni račun državnog trezora u iznosu od 32,99 miliona eura.
Država prihodovala 43,5 miliona eura od administrativnih taksi
Značajan prihod ostvaren je i kroz administrativne takse.
Pročitajte još:
Prema podacima Centralnog računa državnog trezora, od početka realizacije programa do 1. jula 2026. godine, po osnovu administrativnih taksi uplaćeno je ukupno 43,57 miliona eura.
Fondu za inovacije uplaćeno 31,3 miliona eura
U okviru posebne komponente programa, sredstva su bila namijenjena i razvoju inovacione politike Crne Gore.
Prema evidenciji Agencije za investicije i Fonda za inovacije, ukupno je Fondu uplaćeno 31,3 miliona eura, dok se na ESCROW računima za ovu namjenu nalazilo još 500.000 eura od aplikacija koje su u postupku razmatranja.
Program donio stotine miliona eura investicija
Kada se saberu ulaganja u turističke projekte, sredstva za manje razvijene opštine, administrativne takse i izdvajanja za inovacije, program ekonomskog državljanstva generisao je više od 350 miliona eura direktnih finansijskih priliva.
Iako je program završen krajem 2022. godine, dio postupaka i finansijskih transakcija i dalje se zaključuje, jer se aplikacije nalaze u različitim fazama obrade, a prenosi sredstava zavise od potvrda nezavisnih revizora.
Agencija za investicije navodi da se finansijski podaci u izvještajima generišu putem posebnog softvera za praćenje realizacije programa, dok se konačno stanje potvrđuje izvještajima revizora o kontroli prenosa sredstava. Zbog toga, kako je navedeno, može postojati vremensko odstupanje između trenutka prenosa sredstava i njihovog prikaza u izvještajima.
