Poslovanje CGES-a – dok profit pada broj zaposlenih raste

Crnogorski elektroprenosni sistem (CGES) je u prva tri mjeseca poslovanja ove godine donio profit od 5,9 miliona eura, no to je za 1,74 miliona eura manje nego prošle godine u istom periodu, navodi se u izvještaju o poslovanju CGES-a u prvom kvartalu ove godine.

Državna firma, dakle, donosi profit, ali ono što skreće pažnju i upozorava je konstantan pad profitabilnosti iz godine u godinu.

Naime, kako se može vidjeti iz podataka koji je za Biznis.me dostavila bonitetna kuća CompanyWall, CGES je prošle godine profitirala 20,98 miliona eura, 2024. dobit je bila 24,83 miliona eura, a 2023. – 35,71 milion eura iz čega se vidi da se profit u samo tri godine „istopila“ za skoro 15 miliona eura.

Topljenje profita seže i dalje, što pokazuju rezultati i iz 2022, i 2021. godine prema Company Wall-u.

Štaviše, pad se neće zaustaviti jer izvještaj CGES-a podsjeća da je EU od početka ove godine uvela CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism – Mehanizam za prilagođavanje cijene ugljen-dioksida na granici) – koji uvodi dodatni trošak na uvoz karbon intenzivne robe i električne energije proizvedene iz uglja ili drugih izvora sa visokim emisijama CO₂, što će uticati na smanjenje tražnje za prekograničnim kapacitetima u toku godine, odnosno na smanjenje prihoda CGES-a po osnovu prekogranične alokacije kapaciteta, a što će posljedično uticati negativno na profitabilnost kompanije u 2026. godini, međutim, kako se naglašava, bez ugrožavanja održivog poslovnog rezultata i finansijske stabilnosti kompanije.

Pad profita prati i pad prihoda CGES-a jer je u prva tri mjeseca ove godine, prema izvještaju, ostvareno ukupno 24,83 miliona eura prihoda što je upoređujući sa istim periodom prethodne godine manje za oko 6,95 odsto ili 1,57 miliona eura, dok su rashodi u prvom kvartalu blago porasli i iznosili su 17,79 miliona eura, što je u odnosu na uporedni period prethodne godine više za 0,32 odsto ili 56.498 eura.

Kako su se kretali poslovni prihodi u zadnjih pet godina pokazuju podaci bonitetne kuće Company Wall:

Ali, dok prihodi i dobit padaju – zapošljavanje raste, što podrazumijeva i veće rashode na plate i doprinose što svakako doprinosi negativnim rezultatima više nego što bi trebalo.

Podsjećamo, CGES je nacionalni operator prenosa električne energije što je djelatnost od javnog interesa, te je odgovaran za rad, održavanje i razvoj prenosnog sistema na teritoriji Crne Gore i njegovo povezivanje s drugim sistemima.

Država Crna Gora je najveći akcionar CGES-a sa vlasničkim udjelom od 55,37 odsto, italijanska Terna ima 22 odsto vlasništva, a Elektromreža Srbije 15 odsto.

Poslovanje CGES-a posebno je uređeno Zakonom o energetici i nizom podzakonskih akata, kojima se uređuje rad operatora prenosnog sistema, poput metodologija koje utvrđuje Regulatorna agencija za energetiku i komunalne djelatnost (REGAGEN) i pravila za funkcionisanje prenosnog sistema električne energije, koje donosi operator a odobrava Agencija.

Izvršni direktor CGES-a je Ivan Asanović, dok je na čelu Odbora direktora Aleksandar Mijušković.

Odobrene tarife

Kada je u pitanju poslovanje CGES-a kao regulisanog subjekta, preduzeće ostvaruje najveći dio svojih prihoda na osnovu odobrenih tarifa i cijena od Regulatorne agencije za energetiku i komunalne djelatnosti.

U skladu sa regulatornim i zakonskim okvirom, u slučaju da ostvarene ekonomske i energetske veličine odstupaju u odnosu na odobrene regulatorne prihode i troškove, ostvareni prihodi i troškovi podliježu pozitivnoj ili negativnoj korekciji od Regulatorne agencije uz primjenu pravila za korekcije cijena i naknada, prenosi Pobjeda.

„U skladu sa regulatornim i zakonskim okvirom, poslovanje Crnogorskog elektroprenosnog sistema u prvom kvartalu 2026. godine odvijalo se u uslovima primjene privremenog regulatornog okvira, definisanog Odlukom Regulatorne agencije za energetiku i regulisane komunalne djelatnosti br. 25/4022-2 od 21. novembra 2025. godine. Budući da je članom 250 Zakona o energetici propisano da naredni regulatorni period počinje 1. januara 2027. godine, Regulatorna agencija za energetiku i regulisane komunalne djelatnosti je za 2026. godinu utvrdila privremene cijene koje su zadržane na nivou cijena iz 2025. godine, utvrđene Odlukom o utvrđivanju regulatorno dozvoljenog prihoda i cijena za korišćenje prenosnog sistema električne energije za period od 1. januara 2023. godine do 31. decembra 2025. godine“, piše u obavještenju.

„Kada je u pitanju poslovanje CGES-a za prvi kvartal tekuće godine, u skladu sa važećim zakonskim i regulatornim okvirom, po osnovu odstupanja ostvarenih regulisanih prihoda i troškova, odnosno odstupanja energetskih veličina, u odnosu na odobrene prihode i troškove očekuje se negativna korekcija cijena i tarifa, odnosno regulisanih prihoda kompanije koja je, na osnovu trenutno raspoloživih ekonomskih i energetskih podataka, procijenjena u iznosu od 2,8 miliona eura za navedeni period. Konačan iznos korekcije regulisanog prihoda i raspoređivanje iste biće definisan na osnovu odluke Regulatorne agencije za energetiku i komunalne djelatnosti, a nakon sprovedenog postupka u skladu sa Zakonom o energetici i pravilima za korekcije cijena i naknada“, piše u izvještaju o upravljanju CGES-a u prvom kvartalu ove godine.

Ipak u izvještaju se ističe da u prvom kvartalu tekuće godine CGES nije bio izložen rizicima koji su materijalno uticali na finansijske izvještaje i nesmetano odvijanje poslovanja ,,na što ukazuju rezultati poslovanja“.

„Na osnovu finansijskih izvještaja i pokazatelja poslovanja za tekući izvještajni period može se zaključiti da je preduzeće uspješno poslovalo, uz finansijsku stabilnost i sigurnost. U narednom periodu očekuje se nastavak pozitivnog trenda dobrih rezultata i kontinuirane održivosti poslovanja“, zaključuje se u izvještaju.