U Mateševu, u opštini Kolašin, danas će biti ozvaničen početak pripremnih radova na izgradnji druge dionice auto-puta Bar–Boljare, Mateševo–Andrijevica. Ceremonija je zakazana za 18 časova i, prema najavi Monteputa, okupiće predstavnike Vlade Crne Gore, institucija, međunarodnih partnera, izvođača radova i kompanija uključenih u realizaciju projekta.
Time Crna Gora ulazi u novu fazu izgradnje auto-puta, četiri godine nakon što je u saobraćaj puštena prioritetna dionica Smokovac–Mateševo. Novi potez prema Andrijevici nije samo nastavak trase, već i jedan od najvažnijih infrastrukturnih projekata za sjever zemlje: treba da poboljša vezu između centralnog i sjevernog regiona, skrati putovanja, poveća bezbjednost i otvori prostor za brži razvoj opština koje su decenijama bile saobraćajno izolovanije od ostatka države, prenosi portal Investitor.
Ugovor o projektovanju i izgradnji dionice Mateševo–Andrijevica Monteput je potpisao 27. februara 2026. godine sa kineskim konzorcijumom PowerChina–STECOL–PCCD, vrijednim 693.969.668 eura. Dokument su, prema ranijim informacijama, potpisali izvršni direktor Monteputa Milan Ljiljanić i predstavnici kompanija Power Construction Corporation of China, STECOL i PowerChina Chengdu.
Dionica će se realizovati po modelu Design & Build, odnosno po FIDIC Žutoj knjizi, što znači da isti izvođač preuzima i izradu glavnog projekta i izvođenje radova. Takav model je posebno važan na zahtjevnim terenima, jer se dio projektnih i geoloških rizika prenosi na izvođača. EBRD je ranije ocijenio da ugovorena cijena odražava tržišne uslove, obim radova i tehničku složenost dionice.
Prema podacima EBRD-a, riječ je o trasi dugoj oko 22 kilometra, koja prolazi kroz jedan od najzahtjevnijih planinskih predjela u zemlji — od Mateševa, na oko 1.060 metara nadmorske visine, prema Andrijevici, na oko 780 metara. Projekat obuhvata i tunel Trešnjevik, 21 most ukupne dužine 4,8 kilometara, petlju Andrijevica i prateće objekte za održavanje auto-puta.
Finansijska konstrukcija zasniva se na tri izvora: kredit EBRD-a do 200 miliona eura, grant Evropske unije do 150 miliona eura i ostatak iz budžeta Crne Gore. EBRD navodi da se kredit daje državi Crnoj Gori, preko Ministarstva finansija, za potrebe Monteputa, dok EU grant dolazi kao bespovratna podrška za jednu od ključnih dionica evropske transportne mreže na Zapadnom Balkanu.
Delegacija EU u Crnoj Gori ranije je naglasila da je 150 miliona eura najveći grant koji je Evropska unija ikada dodijelila Crnoj Gori, uz poruku da se od projekta očekuju evropski standardi u javnim nabavkama, zaštiti životne sredine, odnosu prema lokalnim zajednicama i transparentnosti trošenja novca.
Nadzor nad projektovanjem i izvođenjem radova povjeren je italijanskoj kompaniji IRD Engineering, s kojom je Monteput potpisao ugovor vrijedan 14,45 miliona eura bez PDV-a. Planirano trajanje usluga nadzora je 90 mjeseci, uključujući i period za otklanjanje eventualnih nedostataka.
Pročitajte još:
Rok za završetak radova je 60 mjeseci od početka radova, dok je period za otklanjanje nedostataka dodatne dvije godine. Prema ranijim najavama, cilj je da dionica bude završena do kraja 2030. godine, iako će konačna dinamika zavisiti od projektovanja, geoloških uslova, pripremnih aktivnosti, eksproprijacije i organizacije gradilišta.
Auto-put Bar–Boljare dugoročno treba da poveže Luku Bar, Podgoricu i sjever Crne Gore sa Srbijom, Beogradom i dalje sa centralnom Evropom. WBIF ovaj pravac posmatra kao dio šire veze Jadrana sa evropskim transportnim koridorima, dok bi završetak dionice do Andrijevice bio prvi veliki korak nakon otvaranja prioritetne trase Smokovac–Mateševo.
Za Crnu Goru, ovo je infrastrukturni projekat sa velikim ekonomskim i političkim značajem. Njegova vrijednost, složenost i model finansiranja pokazuju da nastavak auto-puta više nije samo domaći kapitalni projekat, već i test sposobnosti države da velike investicije realizuje uz međunarodna pravila, evropski novac i stroži nadzor nego što je bio slučaj u prvoj fazi gradnje.
