Cijene plastike i polimera uzletjele su na najviše nivoe u četiri godine, zbog zastoja u Hormuškom prolazu. – prenosi SEEbiz.
Kroz ovaj moreuz godišnje prolaze petrohemijski proizvodi u vrijednosti od 20 do 25 milijardi dolara, procjenjuje holandski Rabobank, što navodi na zaključak da bi dugotrajniji poremećaji mogli primorati proizvođače da više troškove prebace na krajnje potrošače.
Sve kompanije koje ih uvoze sa Bliskog istoka, a to je, može se reći, gotovo cio svijet, izgubile su velikog dobavljača i sada se takmiče za zamjenske sirovine po znatno višim cijenama, upozorava analitičar OPIS-a Joel Morales.
Predvođen Saudijskom Arabijom, Bliski istok činio je u 2025. više od 40 odsto globalnog izvoza polietilena, a snabdijeva gotovo sve regione svijeta, uz izuzetak Sjeverne Amerike.
Rast cijena i poremećaji u snabdijevanju
Cijene ključnih plastičnih materijala, poput polietilena (PE) i polipropilena (PP), snažno su porasle od početka sukoba, prateći rast troškova sirove nafte i drugih sirovina.
Globalna logistika postala je neizvjesna, kaže izvršni direktor američkog Dowa Džim Fiterling, uz procjenu da je polovina svjetske ponude polietilena na udaru zbivanja na Bliskom istoku.
Analitičari upozoravaju da bi eventualno potpuno zatvaranje Ormuskog prolaza moglo poremetiti isporuke oko 1,2 miliona barela specijalnog derivata nafte i dodatno ograničiti dostupnost važne sirovine za petrohemijsku industriju.
Maksim Sonin sa Univerziteta Stanford ističe kako nagli rast cijena odražava veći „dodatak na rizik“, a na udaru je prije svega Azija zbog snažne zavisnosti od derivata nafte kao osnovne sirovine za proizvodnju plastike.
U Aziji najviše su izloženi Japan, Južna Koreja i Indija.
Prednost Sjeverne Amerike
Proizvođači plastike u Aziji i Evropi muče se sa većim troškovima sirovina i manjom zaradom, budući da se u velikoj mjeri oslanjaju na uvoz sa Bliskog istoka.
U Evropi dodatni problem predstavlja raskorak između rastućih cijena nafte i postojećih ugovornih cijena, što otežava prenos troškova na kupce.
Sjeverna Amerika, pak, uživa relativnu prednost zahvaljujući dostupnosti sirovina.
Cijene PE-a i PP-a znatno su porasle od početka sukoba, kaže finansijski direktor američkog proizvođača petrohemikalija LyondellBasella Agustin Izquierdo, ali narudžbine za april ipak su najbolje u sedam mjeseci.
Plastika se u SAD-u, prema podacima ministarstva energetike, uglavnom proizvodi iz prirodnog gasa i srodnih sirovina.
Pročitajte još:
U drugim djelovima svijeta proizvođači se uglavnom oslanjaju na derivate nafte.
Više od polovine američkog polietilena ide u izvoz, pa proizvođači ostvaruju iznadprosječnu zaradu.
Teret snose potrošači
Rastući troškovi već se prelivaju na krajnje potrošače.
Američki Celanese podigao je cijene, a Dow najavljuje još više cijene polietilena.
Evropske kompanije, poput BASF-a i Wacker Chemieja, takođe prate trend poskupljenja, a njemački Lanxess otišao je i korak dalje, podigavši cijene specijalnih aditiva i plastifikatora i do 50 odsto, pozivajući se na kontinuirani rast troškova.
Pritisak se osjeća i izvan industrije plastike, pa je tako indijski proizvođač flaširane vode Bisleri podigao cijene za 11 odsto, dok Ecolab uvodi dodatne energetske naknade od 10 do 14 odsto.
Analitičari upozoravaju da bi rast ulaznih troškova mogao oslabiti potražnju za sekundarnim proizvodima i dodatno pojačati inflacione pritiske na globalnom nivou.
Dugoročno gledano, tržište plastike moglo bi se konsolidovati, kaže Sonin, uz jačanje velikih proizvođača sa nižim troškovima proizvodnje.
