Povodom alarmantne situacije na lokaciji oko Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u mjestu Židovići kod Pljevalja, iz Ekološkog društva „Breznica“, kazali su za naš portal da je na tom prostoru izvršeno ilegalno i neodgovorno odbacivanje klaničnog otpada, iznutrica, kostiju, koža i drugih djelova životinjskih tijela, od, kako navode, za sada nepoznatih lica.
„Ovakvo postupanje predstavlja grubo kršenje sanitarnih, veterinarskih i ekoloških propisa i nosi ozbiljan rizik po javno zdravlje, zdravlje domaćih i divljih životinja, kao i štetu po životnu sredinu“, kazao je za Biznis.me Milorad Mitrović, predsjednik Ekološkog društva „Breznica“, i tvrdi da se klanični otpad ubraja u kategoriju nusproizvoda životinjskog porijekla koji, ukoliko se nepropisno odlaže, može postati rezervoar i izvor širenja patogenih mikroorganizama (bakterija, virusa, parazita), uključujući uzročnike zoonoza, zaraznih bolesti koje se prenose sa životinja na ljude.
„Na ovaj način posebno upozoravamo na rizik od mikrobiološke kontaminacije zemljišta i podzemnih voda, sekundarne kontaminacije površinskih voda putem procjednih tečnosti, širenja zaraze putem pasa lutalica, glodara, ptica i drugih životinja koje dolaze u kontakt sa ovim otpadom, ulaska patogena u lanac ishrane,
odnosno ingestijom kontaminiranih namirnica životinjskog ili biljnog porijekla, pojave i širenja bolesti širih razmjera sa mogućim epidemijskim karakterom. Raspadanje organskog materijala dovodi do oslobađanja toksičnih gasova (amonijak, sumporovodonik i dr.), stvaranje nesnosnog smrada i ozbiljnog narušavanja kvaliteta vazduha“, kazao je Mitrović.
Naglašava da takva situacija predstavlja realnu i neposrednu opasnost po zdravlje stanovništva, te posebno zabrinjava činjenica da se klanični otpad gotovo na svakom prilaznom putu gradu nepropisno odlaže, što ukazuje na postojanje ilegalnih klanica i neregistrovanih „koljača“ stoke koji brutalnom drskošću i potpunim odsustvom odgovornosti ugrožavaju cijelu zajednicu. Upozorava da je takav odnos prema javnom zdravlju i životnoj sredini nezapamćen u dosadašnjoj praksi.
„Klanični otpad, kao opasan nusproizvod životinjskog porijekla, mora se zbrinjavati isključivo u skladu sa zakonom, i to na način, prikupljanje i transport moraju vršiti registrovani subjekti uz upotrebu specijalizovanih, zatvorenih i dezinfikovanih vozila. Otpad se mora predati ovlašćenim, licenciranim operaterima koji imaju dozvolu za upravljanje nusproizvodima životinjskog porijekla.
Zbrinjavanje se vrši u odobrenim postrojenjima za preradu (rendering), spalionicama ili drugim objektima koji ispunjavaju veterinarsko-sanitarne i ekološke standarde. Nakon uklanjanja otpada, teren mora biti
podvrgnut stručnoj dezinfekciji i dekontaminaciji, uz nadzor nadležnih inspekcijskih organa“, naglašavaju iz Ekološkog društva „Breznica“.
Dok su građani izloženi opasnosti od izbijanja zaraze širih razmjera, ekologe više zabrinjava što se dugo čeka formiranje Specijalnog odeljenja za borbu protiv ekološkog kriminala kao i Specijalne jedinice policije, namijenjene za sprečavanje krivičnih djela u ovoj oblasti. Iz ODT-a Pljevalja, još uvijek ne znaju u čijoj je nadležnosti uklanjanje i zbrinjavanje tog veoma opasnog otpada.
Problem odlaganja otpada izražen je u mnogim opštinama. Nikšić već duže čeka izgradnju Regionalnog centra za upravljanje otpadom, čija je gradnja predviđena u krugu Željezare. Od kada je zatvorena deponija Mislov, prije dvije godine, sve vrste otpada u Nikšiću odlažu se u pretovarnoj stanici koja se nalazi u jednoj od hala u krugu Željezare odakle se dalje prevozi na deponiju Livade u Podgorici, gdje se mjesečno istovari više od dvije hiljade tona otpada.
Iz NVO ,,Euromost” su nam, ranije kazali, da se životna sredina u Crnoj Gori ugrožava svakodnevno od strane nesavjesnih građana.
„Ne postoji regionalna deponija na sjeveru Crne Gore, iako se već 10.godina govori o istoj, U 13 opština na sjeveru Crne Gore ne postoji ni jedna legalna gradska deponija, već su sve neuslovna privremena odlagališta koja se nalaze pred samih rijeka i koje ugrožavaju pored stanovništva i životnu sredinu. U 13 opština na sjeveru Crne Gore ni jedno privremeno odlagalište nema potrebnu dozvolu od Agencije za zaštitu životne sredine, shodno zakonu o upravljanju otpada, dok se na ista nekontrolisano odlaže od medicinskog i veterinarskog otpada, otpadne gume, razni komunalni, gradjevinski i drugi otpad, a posebno jer nekontrolisano na njima odlažu i gradjani“, kazali su iz te NVO.
Oni dodaju da, od 13 opština na sjeveru Crne Gore, samo jedna opština posjeduje kolektor za prečišćavanje otpadnih voda, dok opština Bijelo Polje, iako je dobila milionska sredstva od Evropske Unije prije 11 godina, nije uradila ni 40 posto posla.
„Komunalna preduzeća u opštinama na sjeveru Crne Gore su pred bankrotom, niti imaju uslove da redovno vrše usluge odlaganja otpada i druge usluge, a što je razlog da se u svakoj opštini nepropisno odlaže otpad pored rijeka i na drugim mjestima. Ne postoji selektivno odlaganje otpada u opštinama na sjeveru Crne Gore. Svaka rijeka na sjeveru Crne Gore je ugrožena od nepropisnog odlaganja otpada, posebno rijeka Lim, koja ugrožava i susjedne države zbog prevelikog otpada posebno plutajućeg koji dolazi iz Crne Gore. Najzagadjeniji vazduh je u opštinama na sjeveru Crne Gore u regionu, posebno u opštini Bijelo Polje i opštini Pljevlja“, kazali su iz „Euromosta“.
Pročitajte još:
Crna Gora ekološka država na papiru
Usvajanjem deklaracije o ekološkoj državi 20. septembra 1991. godine na Žabljaku, Crna Gora je postala prva ekološka država na svijetu, a taj dokument je već naredne godine predstavljen na konferenciji Ujedinjenih nacija o zaštiti životne sredine održanoj u Rio de Žaneiru. Ove godine, obilježavaju se 34 godine od tada. U deklaraciji je definisano strateško opredeljenje države da usvaja i primenjuje najviše standarde i norme iz oblasti zaštite životne sredine, očuvanja prirode i ekonomskog razvoja na principima ekološki održivog sistema.
Iako je prošlo trideset i kusur godina od potpisivanja Deklaracije o ekološkoj državi Crnoj Gori, odgovor na pitanje da li smo „ekološki“, bez dileme je – ne, navode iz brojnih nevladinih organizacija, a to potvrđuju i primjeri navedeni u tekstu.
Poglavlje 27 – Životna sredina i klimatske promjene jedno od najskupljih i najkompleksnijih. Iz Evropske komisije upozoravaju da se Crna Gora mora fokusirati na značajno pojačanje napora u oblasti upravljanja otpadom, kvaliteta vazduha i vode, zaštite prirode i klimatskih promjena.
