Zbog uništavanja obale i zaštićenog UNESCO područja uhapšeni Čedomir Popović i Vladislav Velaš

Nakon što smo na portalu Biznis.me 23. februara pisali o uništavanju obale pod zašttom UNESCO-a u Baošićima, a stručnjaci upozoravali na posljedice, takav nemar dijela lokalnih i državnih organa počeo je juče da dolazi „na naplatu“.

Službenici Uprave policije – Odjeljenja bezbjednosti Herceg Novi juče su uhapsili sekretara Sekretarijata za urbanizam i građevinsku inspekciju Vladislava Velaša i vlasnika kompanije Carine Čedomira Popovića, zbog, kako su naveli, nelegalne gradnje na hercegnovskoj rivijeri. Kako je saopšteno iz Uprave policije, oni su lišeni slobode nakon sprovedenih opsežnih mjera i radnji u okviru izviđajnog postupka, u tijesnoj saradnji sa Osnovnim državnim tužilaštvom u Herceg Novom.

„Policija je realizovala koordinisanu aktivnost usmjerenu na otkrivanje krivičnih djela nelegalne gradnje, zaštitu životne sredine i očuvanje kulturne baštine“, saopšteno je iz Uprave policije.

Iako je za danas bio najavljen nastavak osme redovne sjednice Skupštine opštine Herceg Novi, ona nije ni počela. Iz kabineta predsjednika je saopšteno da je odgođena, a da će novi termin biti naknadno utvrđen. Opozicioni DPS je tražio hitnu vanrednu sjednicu zbog devastacije novske rivijere, ali o tom ni slova.

Struka postavlja pitanje mogu li se vratiti u prvobitno stanje, ponte, mandraći, plaža… Je li kasno za obalu, koja je pod zaštitom UNESCO-a, a već devastirano više od 14.000 kvadrata zaštićene zone prirodnog i kulturno-istorijskog područja. Dio akvatorijuma „umotan“ je armaturne mreže i betoniran. I ko zna što bi još sačekalo ovaj dio Bokokotorskog zaliva da ekološki aktivisti nijesu upozoravali na zauzimanje dijela akvatorijuma.

Svi koji su tada digli glas, protiv uništavanja prirode, bili su „neprijatelji grada“. Biznis.me saznaje da će biti još hapšenja jer je lanac odgovornosti povezan od predsjednika Opštine Herceg Novi, Stevana Katića, bez čijeg odobrenja uhapšeni sekretar Velaš ne bi donosio rješenje, Ministra prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Slavena Radunović, koji je aminovao dokumenta, Direktora JP Morsko dobro, Mladena Mikijelja, i svih onih koju su, uprkos zabrani Uprave za zaštitu kulturnih dobara, aminovali i dozvolili ekološku katastrofu.

Podsjetimo, Polemika oko plaže u Baošićima počela je odmah nakon nove godine, kada ja biznismen Čedo Popović, paralelno sa izgradnjom gabaritnog hotela počeo i nasipanje plaže. Mnogi tada nijesu mnogo gledali u spratnost, već u uništavanje obale, koja je pred očima mještana nestajala. No, kako tada, tako i danas izostala je i reakcija Mjesne zajednice Baošići.

Uprava za zaštitu kulturnih dobara izdala je, tada, nalog o hitnom obustavljanju radova i vraćanju plaže u prvobitno stanje, ali je biznismen Popović to prećutao i nastavio po svome. Ono što nije stigao danju radio je noću. Stotine kamiona iz zaleđa Boke, nepropisno obezbieđeni dopremali su kamenje i zasipali more.
Iz Uprave su tvrdil da radi bez konzervatorskih uslova i odobrenja u zaštićenoj UNESCO zoni, a Popović je „mahao“ građevinskom dozvolom, koju mu je izdala Opština Herceg Novi.

Od onog trenutka kada je direktorka Uprave za zaštitu kulturnih dobara Petra Zdravković,vlasniku kompanije Carine uputila rješenje da u roku od mjesec sanira prostor koji je dio zaštićene okoline prirodno i kulturno-istorijsko područje Kotora, upisanog na UNESCO listu svjetske baštine, Popović je radio suprotno. Bržim tempom gradilište i obala su napredovali.

Sada uhapšeni, sekretar za urbanizam i građevinsku inspekciju, Vladislav Velaš, ranije je kazao da su od Uprave za zaštitu kulturnih dobara tražili saglasnost, a kako je nijesu dobili u roku od 15 dana, smatrali su da je odgovor pozitivan. Pravnici to smatraju neodgovornim potezom.

Prekoračena dozvoljena spratnost i etaža

Policija u saopštenju navodi da se sumnja da je Popović suprotno Zakonu o planiranju prostora i izgradnji objekata, započeo izgradnju prve i druge faze turističkog rizorta – hotela sa pet zvjezdica na katastarskim parcelama u Kumboru i Đenovićima, kao i izgradnju objekata u Baošićima, iako za radove nijesu bili ispunjeni zakonski uslovi.

“Prilikom inspekcijskog nadzora utvrđeno je da su investitor ‘Carine’ DOO i izvođač radova ‘Piles Construction Company’ DOO na predmetnoj lokaciji izgradili sedam objekata u grubim građevinskim radovima, u okviru tri zone turističkog kompleksa, pri čemu je na više objekata prekoračena dozvoljena spratnost i etaža. ”, saopšteno je iz policije.

Od male plaže do površine dva fudbalska stadiona

Uporedo sa gabaritnim hotelskim objektima, za koje se sumnja da postoji prekoračenje, kompanija Carine je „zabetonirala“ more, zasuli kamenje i pijesak i dobili površinu oko dva fudbalska stadiona, kako bi spremno dočekali prve goste u junu. Na tabli o uređenju djelimično uređenog kupališta piše da je ukupna bruto površina plaže 12,5 hiljada m², a bila je svega hiljadu i po metara kvadrata.

Podsjećamo da je dozvolu za nasipanje mora i betoniranja obale u Baošićima izdala Opština Herceg Novi, što je Agencija za zaštitu prirode Crne Gore prihvatila obrazlažući da nije bilo potrebna izrada Elaborata o procjeni uticaja na životnu sredinu. Prije, nešto više od mjesec dana, ministar prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, Slaven Radunović je na sjednici Nacionalne komisije za UNESCO kazao da je kontrolom utvrđeno da je građevinska inspekcija ispravna. Devastiranje obale, predsjednik opštine Stevan Katić i resorni ministar vidjeli su drugim očima, kao posao od javnog interesa u skladu sa planskom dokumentacijom.

Tako su betonizaciju mora pravdali pred premijerom Milojkom Spajićem, koji je tražio da se radovi hitno obustave. On u klin, a Katić i Radunović u ploču, tvrdeći da u slučaju poništenja dozvole, investitor može tužiti Opštinu Herceg Novi i državu i prouzrokovati veliku finansijsku štetu.

Uprkos tome, a prije akcije Uprave policije, premijer je juče ponovio da se radovi na obali u Baošićima moraju zaustaviti i na taj način najavio hapšenja.

“Za ove radove nije postojala saglasnost Uprave za zaštitu kulturnih dobara, niti je odobren konzervatorski projekat”, napisao je Spajić, koji je prvi kazao da su podnijete krivične prijave radi utvrđivanja odgovornosti u tom slučaju.

Uzalud upozorenja struke, pogrešna navigacija ih nasukala

Na betonizaciju kopna i mora upozoravala je i inženjerka Olivera Doklestić. Ranije je u razgovoru za Biznis.me kazala da ispunjavanje zakonskih obaveza tokom izvođenja radova i (ne)očuvanje ambijentalnih vrijednosti, nije samo i jedino u domenu investitora, već i onih koji izdaju uslove za projektovanje i građenje, opštinskog Sekretarijata za urbanizam i građevinsku inspekciju i Ministarstva uređenja prostora (za objekte površine veće od 3.000 m², ali i nadzora“, istakla je Doklestić.

Navela je da je, uz njih, bitna uloga Agencije za zaštitu životne sredine.

„Vrlo je indikativno da ta Agencija nije našla za potrebno da se upravo za komplekse na rivijeri, veliki hotel u Baošiću ili stambenu aglomeraciju u Kumboru urade elaborati procjene uticaja na životnu sredinu, gdje bi bili sagledani svi postojeći ambijentalni uslovi i interakcije u životnoj sredini budućeg objekta“.

Tome se kaže dodaje i nedostatak građevinske inspekcije, ali i „dodvoravanje“ vlasti investitorima, pa su oni, tvrdi Doklestić, najčešće samostalni u građenju, a sam nadzor je, kaže, formalno imenovan, radi procedure, i ne obavlja potreban zadatak.

Kada je riječ o izgradnji velikog kompleksa kompanije Carine koja devastira i obalu, Doklestić objašnjava da je Zakon precizan i izričit., počevši od člana 3. Načela u Zakonu o izgradnji objekata zaštita od prirodnih i drugih nepogoda, a uz sve to i poštovanje etičkog kodeksa, što se, tvrdi, naročito ne poštuje, jer to podrazumijeva odnos prema objektima u okruženju.

„Član 45 Zakona daje čitav niz obaveza, koje pri gradnji mora da bude zadovoljen. Sumnjam da sve to neko (nadzor, građevinski inspektor) kontroliše, zajedno sa svom izvođačkom dokumentacijom; u članu 43 definisane su obaveze izvođača, a u članu 46 dat je popis gradilišne dokumentacije. Opravdano treba sumnjati da svako gradilište ima potpunu dokumentacuiju po tom članu“, istakla je sagovornica portala Biznis.me.